صفحهٔ اصلی
![پوستر فتح تهران در کاخموزه سعدآباد](http://web.archive.org./web/20231016055205im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Conquerors_of_Tehran_%28Constitutional_Movement%29.jpg/173px-Conquerors_of_Tehran_%28Constitutional_Movement%29.jpg)
فتح تهران یکی از رویدادهای جنبش مشروطه ایران است که طی آن نیروهای مشروطهخواه از گیلان و نیروهای بختیاری از اصفهان در نزدیکی تهران به یکدیگر پیوستند و با فتح تهران، پایتخت سلطنت قاجار را در تاریخ ۲۵ تیر ۱۲۸۸ از کنترل محمدعلی شاه خارج کردند. در پی این رویداد، محمدعلی شاه از سلطنت خلع شد و با افتتاح مجلس شورای ملی دوم، استقرار حکومت سلطنت مشروطه در ایران، پس از وقفهای چند ماهه، دوباره از سر گرفته شد. در پی کشمکشهای متعددی که در سالهای ۱۲۸۶ و ۱۲۸۷ بین محمدعلی شاه قاجار و مجلس شورای ملی روی داده بود، در روز دوم تیر ۱۲۸۷ شاه مجلس شورای ملی را منحل و در تهران حکومت نظامی اعلام کرد. اگرچه شاه اعلام کرده بود همچنان به مشروطه وفادار است، بسیاری از مشروطهخواهان در تهران و سایر شهرهای ایران دستگیر یا فراری شدند. در تبریز، اما نیروهای حکومتی نتوانستند کنترل شهر را در دست گیرند و مجاهدان مشروطه به رهبری ستارخان و باقرخان، دست به مقاومت مسلحانه زدند. مقاومت مردم تبریز امید مشروطهخواهان را زنده نگه داشت و در حالی که فعالان سیاسی تبعیدی و علمای نجف کودتای محمدعلی شاه را محکوم میکردند، در رشت و اصفهان، جنبشهایی شکل گرفت که نهایتاً به تسخیر این شهرها توسط مشروطهخواهان انجامید. در روز ۱۵ اردیبهشت ۱۲۸۸، چندصد نفر از نیروهای مشروطهخواه رشت به فرماندهی محمدولی خان تنکابنی و یپرم خان قزوین را تصرف کردند تا در گام بعدی به سمت تهران حرکت کنند.
![](http://web.archive.org./web/20231016055205im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7f/Portrait_of_Mohammad_Mosaddegh_-_circa_1952.jpg/102px-Portrait_of_Mohammad_Mosaddegh_-_circa_1952.jpg)
- … محمد مصدق، در رقابت با شخصیتهایی مانند دوایت آیزنهاور، وینستون چرچیل و ژوزف استالین بهعنوان شخص سال ۱۹۵۱ انتخاب شد؟ (در تصویر)
- … آگور مقامی رسمی در روم باستان بود که خواست خدایان را از روی اشتهای «مرغهای مقدس» پیشبینی میکرد؟
- … آلمان نازی با ساخت توپ وی-۳ قصد داشت از فاصله ۱۶۵ کیلومتری، لندن را از خاک فرانسه به توپ ببندد؟
- … طرفین درگیر در جنگ سیسپلاتین، که توان پیروزی بر یکدیگر نداشتند، سرانجام پذیرفتند سرزمین مورد اختلافشان کشوری نوین به نام اروگوئه شود؟
- … زندانی بودن یوهان فلودروس در ایران تا پانصد روز توسط اتحادیه اروپا مخفی نگه داشته شد و از طریق نیویورک تایمز فاش شد؟
- … بزاق در روم باستان برای درمان التهاب چشم استفاده میشد؟
- جایزه یادبود نوبل علوم اقتصادی به کلودیا گلدن (در تصویر) برای «تلاشهایش در گسترش درک جهان از نتایج بازار کار زنان» تعلق گرفت.
- کلوین کیپتوم در طی مسابقات دو و میدانی شیکاگو رکورد ماراتن جهانی را شکست.
- پس از آن که حماس و دیگر گروههای شبهنظامی فلسطینی یک سری حملات را از نوار غزه انجام دادند که صدها کشته برجای گذاشت، اسرائیل وضعیت جنگی اعلام کرد.
- زمینلرزهای در هرات افغانستان بیش از ۲۰۰۰ کشته برجای گذاشت.
- جایزه صلح نوبل به نرگس محمدی بهخاطر «مبارزه در برابر ستم بر زنان در ایران و تلاش برای تقویت حقوق بشر و آزادی برای همه» اهدا شد.
امروز: دوشنبه، ۱۶ اکتبر ۲۰۲۳ میلادی برابر ۲۴ مهر ۱۴۰۲ هجری خورشیدی و ۳۰ ربیعالاول ۱۴۴۵ هجری قمری (UTC)
![](http://web.archive.org./web/20231016055205im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/John_Paul_II_Brazil_1997_3.jpg/74px-John_Paul_II_Brazil_1997_3.jpg)
روز جهانی غذا
- رویدادها
- ۱۷۹۳ - ماری آنتوانت ملکه فرانسه و همسر لویی شانزدهم، پس از پیروزی انقلاب فرانسه، توسط شورشیان با گیوتین گردن زده شد.
- ۱۹۴۶ - ۱۰ تن از دوازده نفر مقامات آلمان نازی که در دادگاه نورنبرگ به مرگ محکوم شده بودند، اعدام گشتند.
- ۱۹۶۴ - چین نخستین بمب اتمی خود را آزمایش کرد و به پنجمین قدرت اتمی دنیا تبدیل شد.
- ۱۹۷۸ - کاردینال لهستانی «کارول جوزف وویتیلا»، با نام پاپ ژان پل دوم (در تصویر)، به عنوان نخستین پاپ غیر ایتالیایی کلیسای کاتولیک روم از زمان قرن ۱۶ میلادی، انتخاب شد.
- ۱۹۹۳ - دوران ریاست جمهوری عمر حسن البشیر، رئیسجمهور سابق سودان آغاز شد، وی از ماه فوریه سال ۲۰۰۹ میلادی به اتهام ارتکاب جنایات جنگی و جنایت علیه بشریت در دارفور، تحت تعقیب دیوان بینالمللی کیفری قرار گرفت.
- زادروزها
- ۱۸۵۴ - زادروز اسکار وایلد شاعر، داستاننویس، نمایشنامهنویس و نویسندهٔ ایرلندی
- ۱۸۸۶ - زادروز داوید بن گوریون اولین نخستوزیر کشور اسرائیل
- ۱۸۸۸ - زادروز یوجین اونیل نمایشنامهنویس برجستهٔ آمریکایی، برندهٔ جایزهٔ ادبی نوبل سال ۱۹۳۶
- ۱۹۰۸ - زادروز انور خوجه همزمان دبیر اول حزب کارگر و رهبر آلبانی از پایان جنگ جهانی دوم تا زمان مرگش در سال ۱۹۸۵
- ۱۹۲۷ - زادروز گونتر گراس نویسنده، مجسمهساز و نقاش آلمانی
- ۱۹۸۳ - زادروز لورین خوانندهٔ سوئدی-مراکشیتبار
- درگذشتها
- ۱۳۶۸ - درگذشت مرتضی حنانه موسیقیدان و آهنگساز ایرانی
- ۱۵۹۱ - درگذشت گرگوری چهاردهم از پاپهای کلیسای کاتولیک روم
- ۱۹۴۶ - درگذشت آلفرد یودل سیاستمدار و ژنرال آلمانی و رئیس ستاد کایتل در دوره رایش سوم
- ۱۹۴۶ - درگذشت ویلهلم کایتل فیلد مارشال آلمانی در دوره رایش سوم، رئیس ستاد فرماندهی عالی ورماخت و وزیر جنگ آلمان نازی در جنگ جهانی دوم
- ۱۹۴۶ - درگذشت یواخیم فون ریبنتروپ وزیر امور خارجه آلمان نازی از سال ۱۹۳۸ تا ۱۹۴۵
- ۱۹۵۹ - درگذشت جورج مارشال از رهبران نظامی آمریکا بین دو جنگ بزرگ جهانی، برندهٔ جایزه صلح نوبل سال ۱۹۵۳ به خاطر ارائه طرح مارشال