پہلا صفہ
![](http://web.archive.org./web/20230731030310im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/27/Basmala.svg/250px-Basmala.svg.png)
![](http://web.archive.org./web/20230731030310im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/Quranic_verses_about_Muhammad_attitude.jpg/250px-Quranic_verses_about_Muhammad_attitude.jpg)
حُسین مِنی وَاَنا مِن الحُسَین ۔ فرمان رسول اکرم صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم
|
” | خداوند نے فرات دے کنارے اک ذبحِ عظیم مقرر کر رکھی اے ۔ توریت ، کتاب یرمیاہ 46:10 | “ |
الْحَسَنُ وَالْحُسَیْنُ سَیِّدَا شَبَابِ أَہْلِ الْجَنَّۃ ۔ حدیث سَیْدَُ الْاَنْبِیا صَلَّی اللہُ تَعَالٰی عَلَیْہِ وَاٰلِہٖ وَسَلَّمَ
|
![](http://web.archive.org./web/20230731030310im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/88/%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4%D9%8A_%D8%B8%D9%87%D8%B1_%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7.jpg/320px-%D9%86%D9%82%D8%A7%D8%B4%D9%8A_%D8%B8%D9%87%D8%B1_%D8%B9%D8%A7%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7.jpg)
فرمان سید الانبیا صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم
﴿ان الحسین مصباح الھدی و سفینۃ النجاۃ﴾
حسین چراغِ ہدایت تے کشتیِ نجات نیں
حیّ الی الحسین علیہ السلام لان الحسین مصباح الھدی و سفینۃ النجاۃ من اراد النجاۃ فلیوال حسینا
چلے آو حسین علیہ السلام دی طرف کیوںکہ آپ علیہ السلام ہدایت دے چراغ تے نجات دی کشتی نيں جو بندہ نجات چاہندا اے اسنوں چاہیے کہ حسین نوں دوست رکھے۩مَثَلُ أهلِ بَیتی فیکُم مَثَلَ سَفینَهَ نُوحٍ مِن قومِهِ مَن رَکِبَهَا نَجَا وَ مَن تَخَلَّفَ عَنهَا غَرِقا۩
میرے اھل بیت دی مثال کشتی نوح دی طرح اے جو وی اس وچ سوار ہوئے گا اوہ نجات پائے تے جس نے وی اس توں منہ موڑ لیا اوہ غرق ہوجائے گا
سانحۂ کربلا یا واقعہ کربلا یا کربلا دی جنگ 10 محرم 61ھ (بمطابق 9 یا 10 اکتوبر، 680ء) نوں موجودہ عراق چ کربلا دے مقام اتے پیش آیا۔ جتھے مشہور عام تاریخ دے مطابق اموی خلیفہ یزید اول دی بھیجی گئی فوج نے محمد صلی اللہ علیہ و آلہ وسلم دے نواسے حسین ابن علی تے ان دے اہل خانہ نوں شہید کیتا۔ حسین ابن علی دے نال 72 ساتھی، کچھ غلام،22 اہل بیت دے جوان تے خاندان نبوی دیاں عورتاں تے بچے شامل سن ۔ اسلامی نظام حکومت دی بنیاد شورائیت اتے سی ۔ آنحضور ﷺ تے خلفائے راشدین دے دور اس دی بہترین مثال سن ۔حضرت حسن بن علی تے معاویہ نے معاہدہ کیتا سی کہا وہ کسے نوں خلیفہ نامزد نہ کرن گے مگر معاویہ نے یزید نوں اپنا جانشین نامزد کرکے ایسے اصول دین دی خلاف ورزی کیتی سی کیونجے اسلامی نقطہ حیات چ شخصی حکومت دے قیام دا کوئی جواز نہیں ۔ حالے تک سرزمین حجاز چ ایسے کبار صحابہ تے اکابرین موجود سن جنہاں نے براہ راست نبی کریم ﷺ دا دور دیکھا سی ۔ لہذا انہاں لئی معاویہ دی غلط روایت قبول کرنا ممکن نئیں سی ۔ امام حسین عليہ السلام نے انہاں ہی اصولاں دی خاطر یزید دی بیعت قبول کرن توں انکار کر دتا۔ یزید دا ذاتی کردار انہاں ساریاں خوبیاں توں عاری سی جو امیر یا خلیفہ لئی شریعت اسلامیہ نے دسیاں نیں ۔ سیروشکار تے شراب و شباب اس دے پسندیدہ مشاغل سن لہذہ ذاتی حیثیت نال وی کسے فاسق تے فاجر نوں بطور حکمران تسلیم کرنا امام حسین عالی مقام لئی کس طرح ممکن ہو سکدا سی۔ یزید نے تخت نشین ہون دے بعد حاکم مدینہ ولید بن عقبہ راہیں امام حسین عليہ السلام توں بیعت طلب کیتی ولید نے سختی نال کم نہ لیا لیکن مروان بن الحکم بزور بیعت لین لئی مجبور کر رہیا سی ۔ انہاں حالات چ امام حسین عليہ السلام نے سفر مکہ اختیار کیتا تے ااہل وتھوں کوفہ دی دعوت اتے کوفہ لئی روانہ ہوئے۔ جدوں امام حسین عليہ السلام مکہ پہنچے تے اہل کوفہ نے انھاں نوں سینکڑے خط لکھ کے کوفہ آن دی دعوت دتی تاکہ اوہ خلافت اسلامیہ دے قیام دی جدوجہد دا آغاز کر سکن لیکن غدار اہل کوفہ نے انہاں نل اغداری کیتی تے اپنے وعدےآں توں پھر کے امام حسین عليہ السلام دا ساتھ نہ دتا۔ یزید دی بھیجی ہوئی فوج نے کربلا چ نواسہ رسول امام حسین عليہ السلام نوں انہاں دے اہل خانہ تے اصحاب نوں شہید کر دتا۔ ولید بن عتبہ نے امام حسین عليہ السلام تے عبداللہ بن زبیر نوں قاصد دے ذریعہ بلایا۔ حالے تک معاویہ دے مرن دی خبر مدینہ چ عام نہ ہوئی سی ۔۔ پر بلاوے دا مقصد دوناں حضرات نے سمجھ لیا ۔امام حسین عليہ السلام توں جدوں بیعت لئی کہیا گیا تے انہاں نے جواب دتا کہ میرے ورگا آدمی خفیہ بیعت نہیں کر سکدا۔ جدوں بیعت عام ہوئے گی اس وقت آ جاواں گا ۔ ولید راضی ہو گیا تے انھاں نوں واپس جان دی اجازت دے دتی ۔ عبداللہ بن زبیر اک دن دی مہلت لے کے مکہ روانہ ہوگیا۔ بعد چ اسدا تعاقب کیتا گیا مگر اس اثناء چ اوہ کتھے دور جا چکیا سی ۔ جدوں مروان نوں اس صورت حال دا علم ہویا تے ولید نال بہت ناراض ہویا تے کہیا کہ توں بیعت دا وقت گوا دتا ۔ ہ نقیامت تک انہاں توں بیعت نئیں لے سکیں گا۔ امام حسین عليہ السلام عجیب الجھن نال دوچار سن اگر اوہ مدینہ چ مقیم رہندے تے بیعت دے بغیر کوئی چارہ کار نہ سی ۔ لٰہذا اوہ27 رجب 60 ہجری(60ھ) چ اپنے اہل و عیال دے نال مکہ روانہ ہو گئے۔ مکہ پہنچ کے شعب ابی طالب چ قیام کیتا۔
|
![]() حضرت مسلم ابن عقیل (شہادت: 9 ذوالحجۃ 60ھ) حضرت علی کرم اللہ وجہہ دے بھائی حضرت عقیل ابن ابوطالب دے بیٹے سن یعنی امام حسین علیہ السلام ے چاچا زاد بھائی سن ۔انہاں دا لقب سفیر حسین علیہ السلام تے غریبِ کوفہ (کوفہ دا مسافر) سی ۔واقعۂ کربلا توں کچھ چر پہلے جدوں کوفہ دے لوگاں نے امام حسین علیہ السلام نوں خط بھیج کے کوفہ آن دی دعوت دتی تاں انہاں نے حضرت مسلم ابن عقیل نوں صورتحال دا جائزہ لین لئی کوفہ روانہ کیتا۔ اوتھے پہنچ کے انہاں نوں صورتحال مناسب لگی تے انہاں نے امام حسین علیہ السلام نوں خط بھیج دتا کہ کوفہ آن چ کوئی قباحت نہیں۔ مگر بعد چ یزید نے عبید اللہ ابن زیاد نوں کوفہ دا گورنر بنا کے بھیجیا جس نے حضرت مسلم بن عقیل تے ان دے دو کم سن فرزنداں نوں شہید کروا دتا۔ جدوں امام حسین علیہ السلام نے حضرت مسلم بن عقیل نوں کوفہ جان دا حکم دتا تے اس وقت اوہ مکہ چ سن ۔ اوتھوں اوہ مدینہ گئے جتھے انہاں نے روضۂ رسول ﷺ اتے حاضری دتی فیر اپنے دو پتراں محمد تے ابراہیم جنہاں دیاں عمراں ست تے اٹھ سال دیاں سن، نوں لے کے کوفہ چلے گئے۔ کوفہ چ انہاں نے مختار بن ابی عبیدہ ثقفی دے گھر قیام کیتا۔ کوفہ والےآں نے انہاں دی بیعت شروع کیتی جنہاں دی تعداد 30 ہزار تک پہنچ گئی۔ انہاں نے امام حسین علیہ السلام نوں خط لکھ دتا کہ کوفہ آن لئی حالات سازگار نیں۔ اس وقت کوفہ دا گورنر نعمان بن بشیر سی ۔ جدوں ایہ خبر یزید تک پہنچی تے اس نے بصرہ دے گورنر عبید اللہ ابن زیاد نوں پیغام بھیجیا کہ اوہ جلد کوفہ پہنچ کے نعمان بن بشیر دی تھاں گورنر دا عہدہ سمبھالے تے مسلم بن عقیل دا سر کٹ کے یزید کول بھیجے۔ ابن زیاد نے کوفہ پہنچ کے گورنری سنبھالی تے حضرت مسلم بن عقیل امیر مختار دے گھر توں صحابیِ رسول درود حضرت ہانی بن عروہ دے گھر منتقل ہو گئے۔ ابن زیاد نے فوج نوں انہاں نوں پھڑن لئی بھیجیا تاں حضرت ہانی بن عروہ جنہاں دی عمر اس وقت 90 سال سی ، نے اپنے مہمان نوں حوالے کرن توں انکار کر دتا۔ حضرت ہانی بن عروہ نوں قید کر لیا گیا۔ اس اتے وی انہاں نے انکار کیتا تے انہاں نوں بنھ کے پنچ سو کوڑےآں دی سزا دتی گئی جس دے دوران جدواں وہ بے ہوش ہو گئے تے ان دا سر تن توں کٹ کے لٹکا دتا گیا۔ |
زُهِیر بن قین بجلی امام حسین ابن علی دے طرفداراں وچوں سن تے امام دے نال یزیدی فوجاں نال لڑدےہوئے کربلا چ شہید ہوئے ۔ زهیر بن قین بن قیس انماری بجلی کوفہ دے رہن والے سن. آپ قبیلہ بجیلہ دے وڈےآں وچوں سن تے شہر کوفہ دے شریف تے شجاع مرداں وچوں سن ۔ زهیر شروع وچ عثمان دے طرفدار سن ۔ پر سال ۶۰ هجری چ حج توں اپنے ٹبر نال واپس آندے ہوئے راستے چ امام حسین نال ملاقات ہو گئی تے فیر آپ امام دے عقیدت مند ہوگئے تے امام حسین نال ای کربلا آئے ۔ زہیر ابن قین کربلا دی لڑائی چ حصہ لین دی وجہ توں مشہور اے ۔ اے حقیقت دے باوجود کا اوہ حسین ابن علی نال گل بات نئیں کرنا چاہندے سن پر جدوں اینہان دا قبیلہ امام دےاصحاب نال ملیا تے آپ دی بیوی نے آپ نوں امام نال گل کرن دا آکھیا ۔ امام نال ملاقات دے بعد زہیر نے اپنی بیوی نوں طلاق دے دتی تے یزید دی فوج دے خلاف امام دی فوج چ شامل ہوگئے عاشورہ دی صبح آپ نے امام حسین ابن علی نوں صلاح دتی کہ:ہن اینہاں لوکاں نال لڑنا آسان اے بجائے اوہناں دے جہڑے انہاں دے بعد ساڈے نال لڑن آن گے ۔ امام نے جواب دتا : میں انہاں خلاف جنگ نئیں شروع کراں گا." زهیر سپاه حسین دے کمانڈراں وچوں سن تے روز عاشورا حسینی فوج دے میمنہ (سجے پاسے) دی کمان اوہناں کول سی . اوہناں چند وار یزیدی فوجیاںن نوں نصیحت کیتے امام دا ساتھ دین دا آکھیا . زهیر سعید بن عبدالله حَنَفی نال ظہر دی نماز ویلے امام برابر کھڑے ہوئے تے تیر تے نیزے اپنے جسم اتے روکے تے امام نے اصحاب نال نماز پڑھی تے نماز مگروں زہیر دوجی وار عازم میدان جنگ ہوئے تے کثیر بن عبدالله شَعبی و مهاجر بن اُوس تَمیمی ہتھوں شہید ہوئے جنہاں وچوں اک نے اگوں تے اک نے پچھوں نیزے نال وار کیتا سی . زهیر نے ۳۲۰ یزیدی فوجیاں نوں قتل کیتا ۔ |
![]() |
محمد بن عمرو بن حسین بیان کردے نيں :کنا مع الحسين بنهر کربلا فنظر إلي شمر ذي الجوشن فقال : صدق اﷲ ورسوله! فقال رسول اﷲ صلي الله عليه وآله وسلم کائي أنظر : إلي کلب أبقع يلغ في دماء أهل بيتي و کان شمر أبرصہم یعنی امام حسین دے نال کربلا دے دریا اُتے موجود سن تاں آپ نے شمر دے سینے دی طرف دیکھیا تے فرمایا : اللہ تے اس دے رسول صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے سچ فرمایا اے۔ رسول اللہ صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم نے فرمایا سی کہ گویا میں اس سفید داغاں والے کتے دی طرف دیکھ رہیا ہاں جو میرے اہل بیت دے خون وچ منہ مار رہیا اے تے شمر برص دے داغاں والا سی۔(کنز العمال فضائل اهل بي، قتل حسين، 13) چنانچہ حسین ابن علی نے نشانی دیکھ کے فرمایا ہاں ایہ بدبختی تیرا ہی مقدر اے، اوہ بدبخت اگے ودھیا تے سر نوں تن توں جدا کر دتا۔
|
امام حسین عليہ السلام نے مقام بیضہ اُتے خطبہ دتا ۔ جس وچ اپنےمقاصد دی وضاحت کيتی ۔ آپ نے فرمایا:
|
![]()
|
عاشور تے عاشورہ تے عاشوراء علمائے لغت دے مشہور قول دے مطابق دس محرم نوں کہیا جاندا اے۔ بعض علمائے لغت دا کہنا اے کہ لفظ عاشورہ لفظ عاشور دا معرب اے تے عاشورا اک عبرانی لفظ اے۔ عبرانی وچ لفظ عاشورا (یہودی مہینے) ماہ " تشْری" دی دسويں تریخ نوں کہیا جاندا اے ۔عاشورہ، محرم دا دسواں دن اے، (اوہ دن جدوں حسین ابن علی شہید ہوئے سن ۔) |
حسین بن علی توں بیعت دے مطالبہ دے بعد قافلہ حسینی دی مدینہ توں روانگی توں شروع ہو کے قافلہ حسینی دی واپس مدینہ آمد تک دے واقعات ۔ سنہ 60 ھ
سنہ 61 ه
|
| |||||||||||