1967
Historio 19ma yarcento ![]() ![]() |
Yardeki: 1900a • 1910a • 1920a • 1930a • 1940a |
Yari: 1901 • 1902 • 1903 • 1904 • 1905 |
La yaro 1967 (MCMLXVII per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye sundio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 967ma yaro di la duesma yarmilo, la 67ma yaro di la 20ma yarcento, e la 8ma yaro di la yari 1960a.
Eventi[redaktar | redaktar fonto]
Kosmo[redaktar | redaktar fonto]
- 27ma di januaro - En la "Traktato pri la kosmo", Unionita Rejio, Sovietia ed Usa paktas en Moskva pri pacema uzo di kosmo.
- 17ma di aprilo - Kosmoprobilo Surveyor 3 lansesas por atingar la surfaco di la Luno.
- 20ma di aprilo - Probilo Surveyor 3 lun-venas sur Luno.
- 23ma di aprilo - Soyuz 1 sendesas aden kosmo.
- 14ma di junio - Usa lansas kosmonavo Mariner 5 por explorar Venuso.
- 18ma di oktobro - Sovietiana kosmonavo Venera 4 videsas sub la nubi de Venuso.[1]
- 19ma di decembro - Profesoro John Archibald Wheeler uzas unesmafoye la termino nigra truo (Angle: black hole) pri certena fenomeno kosmala.
Europa[redaktar | redaktar fonto]
- 31ma di januaro - West-Germania e Rumania establisas diplomacala relati.
- 9ma di marto - Svetlana Alliluyeva, filiino di Stalin, fugas de Sovietia ad Usa tra India.[2]
- 18ma di marto - Petrolonavo Torrey Canyon sinkas proxim Kornwal e produktas grava ekologiala dizastro.
- 28ma di marto - Papo Paulus la 6ma lansas encikliko Populorum progressio, qua afirmas ke ekonomio e developo mustas servar homaro, ne nur l'eliti.
- 21ma di aprilo - Stato-stroko en Grekia: militisti kaptas la povo.
- 24ma di aprilo - Kosmonauto Vladimir Komarov mortas tervenante per Soyuz 1.
- 3ma di septembro - En Suedia, on unesmafoye vehis ye la dextra latero di la strado. La decido di la chanjo de la sinistra latero venis pro ke on vehis ye dextre en la vicina landi, e la plu multa vehili en Suedia havis guvern-roto ye sinistre. De 1.00 til 6.00 di sundio, 3ma di septembro, omna ne-necesa vehili esis interdikta; en Stockholm e Malmö, la interdikto esis plu longa, por modifiki di intersekuri. Dum periodo pos la chanjo, la nombro di acidenti diminutis pro la presorgemeso di veturanti.
- 10ma di septembro - Habitanti di Gibraltar decidas - per 99,6% voti yes - restar Britaniana kolonio.
Azia[redaktar | redaktar fonto]
- 6ma di januaro - Milito di Vietnam: Usa lansas l'Operaco Deckhouse Five an la valo di Mekong.
- 22ma di februaro - En Indonezia, Suharto kaptas povo de Sukarno.
- 6ma di mayo - Zakir Husain divenas prezidanto di India kom unesma Mohamedano.
- 8ma di junio - En Sis-dia milito inter Israel ed Araba stati, Israelana trupi iras til kanalo di Suez.
- 5ma di junio - Israelana kombato-aeroplani atakas Egiptia e komencas sis-dia milito.
- 7ma di junio - Sis-dia milito: Israelana trupi eniras Ierusalem.
- 9ma di junio - Sis-dia milito: Israelana trupi kaptas kolini di Golan de Siria.
- 10ma di junio - Israel vinkas la sis-dia milito.[3]
- 30ma di julio - Israel anexas Estal Ierusalem.
- 8ma di agosto - Indonezia, Malaizia, Filipini, Singapur e Tailando establisas l'Asociuro di Nacioni di Sud-Esta Azia (ASEAN segun la Angla nomo, ANASE segun la Franca), por avancigar koopero inter lia guvernerii e faciligar ekonomiala integrigo inter la membri. Depose, plusa landi membreskos l'organizuro.
- 26ma di oktobro - En Iran, shaho Mohammad Reza Pahlavi kronizesas.
- 3ma di novembro - Milito di Vietnam: komencas la batalio di Dak To. Ol finos ye la 22ma di novembro kun vinko di Usa e Sud-Vietnam.
- 30ma di novembro - Sud-Yemen divenas nedependanta de Unionita Rejio.
- 5ma di decembro - Milito di Vietnam: Masakro di Dak Son produktas 252 mortinti.
Afrika[redaktar | redaktar fonto]
- 13ma di januaro - Militarala stato-stroko en Togo.
- 21ma di marto - En Sierra Leone militarala povo-kapto.
- Aprilo - Diamanti deskovresas en Botswana.[4]
- 30ma di mayo - Republiko Biafra divergas de Nigeria e proklamas su nedependanta.
- 6ma di julio - Nigeria reaktas a la deklaro di nedependo, e deklaras milito kontre Biafra.
- 3ma di decembro - En Sudafrika, eventas unesma kordiala transplantaco, facita dal grupo di Christiaan Barnard. La kuracato perisos pos 18 dii.
- 21ma di decembro - Seycheli ne aceptas nedependo.
Nord-Amerika[redaktar | redaktar fonto]
- 27ma di januaro - En Usa tri astronauti (Gus Grissom, Edward Higgins White e Roger Chaffee) perisas pro fairo-acidento che Apollo 1.
- Expo 67 en Montréal
- 4ma di aprilo - Martin Luther King denuncas Milito di Vietnam dum religiala servico en New York.
- 9ma di aprilo - Aviono Boeing 737 flugas unesmafoye.
- 14ma di aprilo - En San Francisco, 14 000 personi protestas kontre la milito di Vietnam.
- 15ma di aprilo - Granda demonstri en San Francisco e New York kontre la milito di Vietnam.
- 24ma di julio - Vive le Québec libre diskurso da Charles de Gaulle.
- 21ma di oktobro - Eventas granda demonstro en Washington DC kontre la milito en Vietnam.
Central-Amerika[redaktar | redaktar fonto]
- 5ma di februaro - Komencas unesma diktatorala periodo di Anastasio Somoza Debayle, til 1972.
- 27ma di februaro - Dominika nedependanteskas del Unionita Rejio.
Sud-Amerika[redaktar | redaktar fonto]
- 22ma til la 23ma di januaro - Pos intensa pluvego, eventas violentoza terkrulado en la regiono konocata kom Serra das Araras en Rio de Janeiro, Brazilia. La terkrulado destruktas plu kam 5 km de la Choseo Dutra - qua ligas Rio de Janeiro a Sao Paulo - e produktas cirkume 1 700 mortinti (nombro ne oficala). On trovas nur 300 korpi. To judikesas kom la maxim mala naturala katastrofo en Brazilia.[5]
- 15ma di marto - En Brazilia, Arthur da Costa e Silva divenas prezidanto.
- 18ma di marto - Intensa pluvego en Caraguatatuba, Brazilia efektigas granda terkruladi, qui produktas plu kam 400 mortinti.
- 29ma di julio - Ter-tremo kun forteso 6.5 che skalo di Richter frapas Caracas, Venezuela e produktas 236 mortinti.
- 9ma di oktobro - Ernesto Che Guevara mortigesas en La Higuera, Bolivia.[6]
Naski[redaktar | redaktar fonto]
- 8ma di januaro - R. Kelly, Usana kantisto e kompozisto
- 14ma di januaro - Emily Watson, Britanian aktorino
- 23ma di januaro - Eva Magdalena Andersson, chefministro di Suedia
- 24ma di januaro - John Myung, Usana muzikisto (Dream Theater)
- 5ma di februaro - Freddie Pitcher, prezidanto di Nauru
- 9ma di februaro - Gaston Browne, chefministro di Antigua e Barbuda
- 14ma di februaro - Manuela Maleeva, Bulgariana tenisistino
- 14ma di februaro - Mark Rutte, chefministro di Nederlando
- 18ma di februaro - Roberto Baggio, Italiana futbalisto
- 19ma di februaro - Benicio del Toro, Porto-Rikan aktoro
- 20ma di februaro - Kurt Cobain, Usana muzikistulo (Nirvana) (m. 1994)
- 24ma di februaro - Brian P. Schmidt, Australian-Usana fizikisto, Nobel-laureato
- 3ma di marto - Alexandr Volkov, Rusiana tenisistulo (m. 2019)
- 13ma di marto - Andres Escobar, Kolumbiana futbalisto (m. 1994)
- 20ma di marto - Bajram Begaj, prezidanto di Albania
- 22ma di marto - Mario Cipollini, Italiana biciklisto
- 29ma di marto - Zdeněk Eichenmann, Chekoslovakiana e Chekiana hokeisto
- 11ma di aprilo - Irina Zvereva, Sovietiana tenisistino
- 20ma di aprilo - Mike Portnoy, Usana tamburisto (Dream Theater)
- 27ma di aprilo - Rejulo Willem-Alexander di Nederlando
- 17ma di mayo - Mohamed Nasheed, prezidanto di Maldivi
- 19ma di mayo - Alexia, Italiana kantistino
- 29ma di mayo - Yevgeni Aleinikov, Osetiana e Rusa sporta pafistulo
- 7ma di junio - Malina Stancheva, Bulgariana kantistino
- 20ma di junio - Nicole Kidman, Usan-Australiana cinem-aktorino
- 21ma di junio - Yingluck Shinawatra, chefministrino di Tailando
- 1ma di julio - Pamela Anderson, Usan aktorino
- 1ma di julio - Marisa Monte, Braziliana kantistino, muzikistino e kompozistino
- 7ma di julio - Nazim Adjiyev, Kirgiziana futbalistulo
- 8ma di julio - Klaus Tschütscher, chefministro di Liechtenstein
- 12ma di julio - John Petrucci, Usana gitaristo (Dream Theater)
- 12ma di julio - Luis Rodolfo Abinader, prezidanto di Dominikana Republiko
- 16ma di julio - Will Ferrell, Usan aktoro
- 18ma di julio - Vin Diesel, Usan aktoro
- 20ma di julio - Giorgi Kvirikashvili, chefministro di Gruzia
- 23ma di julio - Philip Seymour Hoffman, Usan aktoro (m. 2014)
- 11ma di septembro - Sung Jae-gi, Sud-Korean aktivisto (m. 2013)
- 13ma di septembro - Michael Duane Johnson, Usan atleto
- 14ma di septembro - Valeri Zaharevich, Rusa skermistulo
- 21ma di septembro - Suman Pokhrel, Nepalana skriptisto
- 28ma di septembro - Mira Sorvino, Usan aktorino
- 2ma di oktobro - Thomas Muster, Austriana tenisistulo
- 11ma di oktobro - Artie Lange, Usana cinem-aktoro
- 7ma di oktobro - Toni Braxton, Usana kantistino ed aktorino
- 10ma di oktobro - Gavin Newsom, Usana politikisto
- 12ma di oktobro - Saara Kuugongelwa, chefministro di Namibia
- 22ma di oktobro - Carlos Mencia, Honduran-Usana komediisto
- 28ma di oktobro - Julia Roberts, Usan aktorino
- 15ma di novembro - Pandeli Majko, chefministro di Albania
- 22ma di novembro - Boris Becker, Germana tenisisto
- 28ma di novembro - Hossein Shahabi, Iranana cinematografisto
- 3ma di decembro - Nicolae Guță, Rumana kantisto
- 9ma di decembro - Joshua Bell, Usana violinisto
- 17ma di decembro - Gigi D'Agostino, Italiana disk-jokeo
- 21ma di decembro - Mihail Saakasvili, prezidanto di Gruzia
- 23ma di decembro - Carla Bruni, Italian kantistino, kompozistino e beleso-manekino
- Michael Ray Charles, Usana piktisto
- Abatte Barihun, Etiopiana-Israelana muzikisto
Morti[redaktar | redaktar fonto]
- 3ma di januaro - Jack Ruby, mortiginto di Lee Harvey Oswald (n. 1911)
- 10ma di januaro - Charles Ephraim Burchfield, Usana piktisto (n. 1893)
- 14ma di januaro - Miklós Kállay, chefministro di Hungaria (n. 1887)
- 16ma di januaro - Robert Jemison Van de Graaff, Usana fizikistulo (n. 1901)
- 27ma di januaro - Roger Chaffee, Usan astronauto (n. 1935)
- 27ma di januaro - Gus Grissom, Usan astronauto (n. 1926)
- 27ma di januaro - Edward Higgins White, Usan astronauto (n. 1930)
- 28ma di januaro - Hugh Blair, Usana linguisto (n. 1909)
- 1ma di februaro - Langston Hughes, Usana poeto e skriptisto por teatro (n. 1902)
- 5ma di februaro - Violeta Parra, Chiliana kantistino, kompozistino e piktistino (n. 1917)
- 13ma di februaro - Abelardo L. Rodríguez, prezidanto di Mexikia (n. 1889)
- 18ma di februaro - Robert Oppenheimer, Usan atomala fizikisto, chefo dil "projeto Manhattan" (n. 1904)
- 5ma di marto - Mohammad Mossadegh, chefministro di Iran (n. 1882)
- 6ma di marto - Zoltán Kodály, Hungara kompozisto (n. 1882)
- 18ma di marto - Marij Pregelj, Sloveniana piktisto (n. 1913)
- 27ma di marto - Jaroslav Heyrovský, Cheka kemiisto, Nobel-laureato pri kemio (n. 1890)
- 5ma di aprilo - Hermann Joseph Muller, Usana genetikisto, Nobel-laureato pri fiziologio o medicino (n. 1890)
- 13ma di aprilo - Luis Somoza Debayle, prezidanto di Nikaragua (n. 1922)
- 15ma di aprilo - Totò, Italian aktoro (n. 1898)
- 19ma di aprilo - Konrad Adenauer, Germana politikisto (n. 1876)
- 14ma di mayo - Osvaldo Moles, Braziliana jurnalisto (n. 1913)
- 15ma di mayo - Edward Hopper, Usana piktisto (n. 1882)
- 22ma di mayo - Langston Hughes, Usana poeto e novelisto (n. 1902)
- 7ma di junio - Dorothy Parker, Usana skriptisto e poetino (n. 1893)
- 10ma di junio - Spencer Tracy, Usan aktoro (n. 1900)
- 26ma di junio - Françoise Dorléac, Franc aktorino (n. 1942)
- 29ma di junio - Jayne Mansfield, Usan aktorino (n. 1933)
- 8ma di julio - Vivien Leigh, Britanian aktorino (n. 1913)
- 12ma di julio - Albert Boudon-Lashermes, Franca historiisto ed erudito (n. 1882)
- 17ma di julio - John Coltrane, Usana muzikisto (n. 1926)
- 18ma di julio - Humberto de Alencar Castello Branco, prezidanto di Brazilia (n. 1900)
- 20ma di julio - Morris Swadesh, Usana linguisto (n. 1909)
- 21ma di julio - Albert Lutuli, Sudafrikan aktivisto, Nobel-laureato pri paco (n. c. 1898)
- 1ma di agosto - Richard Kuhn, Austrian-Usana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1900)
- 15ma di agosto - Manuel Prado Ugarteche, prezidanto di Peru (n. 1889)
- 15ma di agosto - René Magritte, Belga piktisto (n. 1898)[7]
- 17ma di agosto - Maurice Dobb, German ekonomikisto (n. 1900)
- 25ma di agosto - Stanley Bruce, chefministro di Australia (n. 1883)
- 27ma di agosto - Brian Epstein, impresario di bando The Beatles (n. 1934)
- 18ma di septembro - John Douglas Cockcroft, Britaniana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1897)
- 18ma di septembro - Ahmad bin Yahya, rejulo di Yemen (n. 1891)
- 3ma di oktobro - Woody Guthrie, Usana muzikisto, kantisto e kompozisto (n. 1912)
- 7ma di oktobro - Norman Angell, Britaniana politikisto, Nobel-laureato pri paco (n. 1872)
- 8ma di oktobro - Clement Attlee, chefministro di Unionita Rejio (n. 1883)
- 9ma di oktobro - Cyril Norman Hinshelwood, Britaniana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1897)
- 9ma di oktobro (o la 8ma di oktobro sam yaro) - Ernesto "Che" Guevara de la Serna, Arjentiana politikisto, mortigita en Bolivia (n. 1928)[6]
- 10ma di oktobro - Sargent Claude Johnson, Usana piktisto (n. 1888)
- 17ma di oktobro - Ai-xin-jue-luo Pu-yi, lasta imperiestro di la dinastio Qing en Chinia (n. 1906)
- 20ma di oktobro - Shigeru Yoshida, chefministro di Japonia (n. 1878)
- 27ma di novembro - Léon M'Ba, prezidanto e chefa ministro di Gabon (n. 1902)
- 19ma di novembro - João Guimarães Rosa, Braziliana skriptisto (n. 1908)
- 6ma di decembro - Óscar Diego Gestido, prezidanto di Uruguay (n. 1901)
- 10ma di decembro - Otis Redding, Usana kantisto (n. 1941)
- 17ma di decembro - Harold Holt, chefministro di Australia (n. 1908)
Nobel-premiiziti[redaktar | redaktar fonto]
- Fiziko: Hans Albrecht Bethe
- Kemio: Manfred Eigen, Ronald George Wreyford Norrish, George Porter
- Fiziologio o Medicino: Ragnar Granit, Haldan Keffer Hartline, George Wald
- Literaturo: Miguel Ángel Asturias
- Paco: ne premiizita
Referi[redaktar | redaktar fonto]
- ↑ 1967: Soviets glimpse beneath clouds of Venus - Publikigita da BBC. URL vidita ye 8ma di novembro 2016.
- ↑ 1967: Stalin's daughter defects to the West - Publikigita da BBC. URL vidita ye 8ma di novembro 2016.
- ↑ 1967: Israel ends six-day war - Publikigita da BBC. URL vidita ye 8ma di novembro 2016. Idiomo: Angla.
- ↑ BOTSWANA Economic Overview
- ↑ Tragédias climáticas no Brasil – 1967 – Serra das Araras - Publikigita da Deviante. Dato di publikigo: 11ma di februaro. Idiomo: Portugalana.
- ↑ 6,0 6,1 1967: Che Guevara 'shot dead' - Publikigita da BBC. URL vidita ye 8ma di novembro 2016.
- ↑ René Magritte biographie - Idiomo: Franca.