1930
Historio 19ma yarcento ![]() ![]() |
Yardeki: 1900a • 1910a • 1920a • 1930a • 1940a |
Yari: 1901 • 1902 • 1903 • 1904 • 1905 |
La yaro 1930 (MCMXXX per Romala algarismi) esis ordinara yaro komencinta ye merkurdio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 930ma yaro di la duesma yarmilo, la 30ma yaro di la 20ma yarcento, e la 1ma yaro di la yari 1930a.
Eventi[redaktar | redaktar fonto]
- 18ma di februaro - Clyde Tombaugh deskovras Plutono, planeteto de sunala sistemo.
Europa[redaktar | redaktar fonto]
- 4ma di januaro - Komencas konstrukto di la lineo Maginot, en Francia.
- 30ma di marto - Komencas guvernerio di Heinrich Brüning en Germania, sen stabila majoritato.
- 30ma di junio - Lasta militarala trupi de la Triopla Interkonsento foriras Germania.
- 7ma di julio - Movado Lapua, politikala grupo di dextra, marchas en Helsinki, Finlando.
Azia[redaktar | redaktar fonto]
- 12ma di marto til la 6ma di aprilo - Mohandas Gandhi organizas la "marcho di salo" en India. Il extraktas salo de la maro e distributas ol inter lua sequanti.
- 4ma di mayo - Mohandas Gandhi arestesas da Britaniana polico en India.[1]
- 28ma di mayo - Turka urbi Konstantinoplo ed Angora chanjas lia nomi ad Istanbul ed Ankara, rispektive.
- 5ma di mayo - Gandhi arestesas da Britaniani. Lua aresto produktas sediicii en tota India.
- Decembro - En Turkia, mulieri darfas votar.
Afrika[redaktar | redaktar fonto]
- 2ma di aprilo - Tafari Makonnen divenas Imperiestro di Etiopia, adoptanta la nomo Haile Selassie ("Povo di la Triuno").
- 2ma di novembro - En Etiopia, Haile Selassie kronizesas kom imperiestro. Ilu novigos anciena imperio, promisanta abolisar sklaveso.
- Blanka mulieri darfas votar en Sudafrika.
Sud-Amerika[redaktar | redaktar fonto]
- 30ma di julio - Uruguay vinkas Arjentinia per 4 - 2 en la finalo di la Mondala Kupo di Futbalo 1930 e divenas championo.
- 7ma di agosto - Enrique Olaya Herrera elektesas prezidanto di Kolumbia.[2]
- 6ma di septembro - Arjentinia : José Félix Uriburu revokas Hipólito Yrigoyen de povo e divenas prezidanto.
- 24ma di oktobro - En Brazilia, movado dil armeo revokas civila prezidanto Washington Luís de la povo e nomizas Getúlio Vargas kom prezidanto.
Naski[redaktar | redaktar fonto]
- 1ma di januaro - Barkat Gourad Hamadou, chefministro di Djibuti (m. 2018)
- 1ma di januaro - Enrique Tábara, Equadorana piktisto (m. 2021)
- 3ma di januaro - Ahmed Osman, chefministro di Maroko
- 5ma di januaro - Jan Lebenstein - Bielorusa-Polona piktisto (m. 1999)
- 15ma di januaro - Hédi Baccouche, chefministro di Tunizia (m. 2020)
- 18ma di januaro - Maria de Lourdes Pintasilgo, chefministrino di Portugal (m. 2004)
- 23ma di januaro - Derek Walcott, West-Indiana skriptisto, Nobel-laureato pri Literaturo (m. 2017)
- 30ma di januaro - Gene Hackman, Usan aktoro[3]
- 31ma di januaro - Zbigniew Makowski, Polona pikitisto (m. 2019)
- 1ma di februaro - Shahabuddin Ahmed, prezidanto di Bangladesh (m. 2022)
- 1ma di februaro - Hussain Muhammad Ershad, prezidanto di Bangladesh (m. 2019)
- 10ma di februaro - Robert Wagner, Usan aktoro
- 17ma di februaro - Ruth Rendell, Angla skriptisto (m. 2015)
- 22ma di februaro - Václav Fröhlich, Chekoslovakiana hokeisto
- 28ma di februaro - Leon Neil Cooper, Usana fizikisto, Nobel-laureato
- 28ma di februaro - Lho Shin-yong, chefministro di Sud-Korea (m. 2019)
- 2ma di marto - Tom Wolfe, Usana skriptisto e jurnalisto (m. 2018)
- 3ma di marto - Ion Iliescu, prezidanto di Rumania
- 9ma di marto - Ornette Coleman, Usana muzikisto di jazo (m. 2015)[4]
- 10ma di marto - Justinas Marcinkevičius, Lituana poeto e dramatifisto (m. 2011)
- 15ma di marto - Jares Alfioraw, Sovietiana fizikisto, Nobel-laureato (m. 2019)
- 15ma di marto - Martin Karplus, Usana kemiisto, Nobel-laureato
- 22ma di marto - Lynden Pindling, chefministro di Bahama (m. 2000)
- 24ma di marto - David Dacko, unesma prezidanto di Ivora Rivo (m. 2003)
- 24ma di marto - Steve McQueen, Usan aktoro e filmifisto (m. 1980)
- 26ma di marto - Gregory Corso, Usana poeto (m. 2001)
- 28ma di marto - Jerome Isaac Friedman, Usana fizikisto, Nobel-laureato
- 29ma di marto - Anerood Jugnauth, prezidanto e chefministro di Maurico (m. 2021)
- 9ma di aprilo - Alphonse Amadou Alley, prezidanto di Dahome (nun Benin) (m. 1987)
- 15ma di aprilo - Vigdís Finnbogadóttir, prezidanto di Islando
- 19ma di aprilo - Dick Sargent, Usan aktoro (m. 1994)
- 23ma di aprilo - Silvana Mangano, Italian aktorino (m. 1989)
- 24ma di aprilo - José Sarney, prezidanto di Brazilia[5]
- 10ma di mayo - George Elwood Smith, Usana fizikisto, Nobel-laureato
- 15ma di mayo - Jasper Johns, Usana piktisto e skultisto
- 16ma di mayo - Betty Carter, Usana kantistino di jazo (m. 1998)
- 21ma di mayo - Malcolm Fraser, chefministro di Australia (m. 2015)
- 23ma di mayo - Richard Anuszkiewicz, Usana piktisto (m. 2020)
- 24ma di mayo - Robert Bateman, Kanadana piktisto
- 28ma di mayo - Edward Seaga, chefministro di Jamaika (m. 2019)
- 31ma di mayo - Clint Eastwood, Usan aktoro e filmifisto
- 2ma di junio - Pete Conrad, Usan astronauto (m. 1999)
- 4ma di junio - Viktor Tihonov, Sovietiana e Rusa hokeisto ed entrenero (m. 2014)
- 8ma di junio - Robert Aumann, Usan ekonomikisto, Nobel-laureato
- 10ma di junio - Ilya Glazunov, Rusa piktisto (m. 2017)
- 20ma di junio - Juan Alberto Melgar Castro, prezidanto di Honduras (m. 1987)
- 23ma di junio - Elza Soares, Braziliana kantistino e kompozistino (m. 2022)
- 26ma di junio - Moeenuddin Ahmad Qureshi, chefministro di Pakistan (m. 2016)
- 28ma di junio - Itamar Franco, prezidanto di Brazilia (m. 2011)
- 28ma di junio - William Cecil Campbell, Nord-Irlandana biologo, Nobel-laureato
- 1ma di julio - Gonzalo Sánchez de Lozada, prezidanto di Bolivia
- 2ma di julio - Carlos Saúl Menem, prezidanto di Arjentinia (m. 2021)
- 11ma di julio - Harold Bloom, Usana skriptisto e kritikisto di literaturo (m. 2019)
- 14ma di julio - Paul-Émile de Souza, prezidanto di Benin (m. 1999)
- 15ma di julio - Jacques Derrida, Franca filozofo (m. 2004)
- 1ma di agosto - Pierre Bourdieu, Franca sociologo (m. 2002)
- 5ma di agosto - Neil Armstrong, Usan astronauto (m. 2012)
- 5ma di agosto - Michal Kováč, Prezidanto di Slovakia (m. 2016)
- 16ma di agosto - Leslie Manigat, prezidanto di Haiti (m. 2014)
- 20ma di agosto - Jan Olszewski, chefministro di Polonia (m. 2019)
- 23ma di agosto - Michel Rocard, chefministro di Francia
- 25ma di agosto - Sean Connery, Skota aktoro (m. 2020)
- 25ma di agosto - Baldur Ragnarsson, Islandana poeto en Esperanto (m. 2018)
- 28ma di agosto - Ben Gazzara, Usan aktoro (m. 2012)
- 29ma di agosto - Raoul De Keyser, Belga piktisto (m. 2012)
- 30ma di agosto - Warren Buffett, Usan entraprezisto[6]
- 3ma di septembro - Cherry Wilder, Nova-Zelandana skriptisto (m. 2002)
- 7ma di septembro - Rejulo Baudouin la 1ma di Belgia (m. 1993)
- 8ma di septembro - Nguyễn Cao Kỳ, chefministro di Sud-Vietnam (m. 2011)
- 12ma di septembro - Akira Suzuki, Japoniana kemiisto, Nobel-laureato
- 22ma di septembro - Antonio Saura, Hispana piktisto (m. 1998)
- 23ma di septembro - Ray Charles, Usana kantisto e muzikisto (m. 2004)
- 28ma di septembro - Immanuel Wallerstein, Usana sociologo (m. 2019)
- 1ma di oktobro - Richard Harris, Irlandan aktoro (m. 2002)
- 1ma di oktobro - Philippe Noiret, Franc aktoro (m. 2006)
- 5ma di oktobro - Reinhard Selten, Germana ekonomikisto, Nobel-laureato (m. 2016)
- 6ma di oktobro - Hafez al-Assad, prezidanto di Siria (m. 2000)
- 8ma di oktobro - Toru Takemitsu, Japoniana kompozisto (m. 1996)
- 10ma di oktobro - Harold Pinter, Britaniana dramatifisto, Nobel-laureato pri literaturo (m. 2008)
- 10ma di oktobro - Yves Chauvin, Franca kemiisto, Nobel-laureato (m. 2015)
- 14ma di oktobro - Mobutu Sese Seko, diktatoro di Zaire (m. 1997)
- 24ma di oktobro - Ahmad Shah de Pahang, rejulo di Malaizia (m. 2019)
- 24ma di oktobro - The Big Bopper, Usana disk-jokeo (m. 1959)
- 29ma di oktobro - Niki de Saint Phalle, Franca-Usana piktistino (m. 2002)
- 16ma di novembro - Chinua Achebe, Nigeriana novelisto e poeto (m. 2013)
- 25ma di novembro - Jan Peder Syse, chefministro di Norvegia (m. 1997)
- 2ma di decembro - Gary Becker, Usana ekonomikisto, Nobel-laureato (m. 2014)
- 2ma di decembro - Vlatko Pavletić, prezidanto di Kroatia (m. 2007)
- 3ma di decembro - Jean-Luc Godard, Franca filmifisto (m. 2022)
- 6ma di decembro - Daniel Lisulo, chefministro di Zambia (m. 2000)
- 9ma di decembro - Óscar Humberto Mejía Víctores, prezidanto di Guatemala (m. 2016)
- 11ma di decembro - Jean-Louis Trintignant, Franc aktoro (m. 2022)
- 21ma di decembro - Kalevi Sorsa, chefministro di Finlando (m. 2004)
- 30ma di decembro - Tu Youyou, Chiniana kemiistino, Nobel-laureato
- 30ma di decembro - Elmira Minita Gordon, generala guvernisto di Belize (m. 2021)
- 31ma di decembro - Goree Carter, Usana kantisto, muzikisto e kompozisto (m. 1990)
- Barkat Gourad Hamadou, chefministro di Djibuti (m. 2018)
- Abdul Rahman Kleifawi, chefministro di Siria (m. 2009)
Morti[redaktar | redaktar fonto]
- 14ma di februaro - Thomas Mackenzie, chefministro di Nova-Zelando (n. 1854)
- 21ma di februaro - Ahmad Shah Qajar, shaho di Persia (n. 1898)
- 2ma di marto - D. H. Lawrence, Angla skriptisto (n. 1885)
- 8ma di marto - William Howard Taft, prezidanto di Usa (n. 1857)[7]
- 11ma di marto - Silvio Gesell, Germana ekonomikisto (n. 1862)
- 16ma di marto - Miguel Primo de Rivera, Hispana diktatoro (n. [1870)
- 19ma di marto - Arthur James Balfour, chefministro dil Unionita Rejio (n. 1848)
- 24ma di marto - Eugeen Van Mieghem, Belga piktisto (n. 1875)
- 3ma di aprilo - Into Konrad Inha, Finlandana pioniro en fotografo (n. 1865)
- 7ma di aprilo - Ricardo Acevedo Bernal, Kolumbiana piktisto (n. 1867)
- 14ma di aprilo - Vladimir Mayakovski, Rusa poeto (suocido) (n. 1893)
- 13ma di mayo - Fridtjof Nansen, Norvegian explorero, Nobel-laureato pri paco (n. 1861)[8]
- 21ma di mayo - Willem Einthoven, Nederlandana mediko, Nobel-laureato (n. 1862)
- 5ma di junio - Jules Pascin, Bulgara-Usana piktisto (n. 1885)
- 3ma di julio - Carlos Herrera y Luna, prezidanto di Guatemala (n. 1856)
- 7ma di julio - Arthur Conan Doyle, Britaniana skriptisto (n. 1859)
- 8ma di julio - Joseph Ward, chefministro di Nova-Zelando (n. 1861)
- 16ma di julio - Juan Luis Sanfuentes, prezidanto di Chili (n. 1856)
- 28ma di julio - Allvar Gullstrand, Sueda oftalmologiisto, Nobel-laureato (n. 1862)
- 21ma di agosto - John Christopher Wood, Angla piktisto (n. 1901)
- 29ma di septembro - Ilya Repin, Rusa piktisto (n. 1844)
- 25ma di oktobro - Eligio Ayala, prezidanto di Paraguay (n. 1879)
- 5ma di novembro - Christiaan Eijkman, Nederlandana mediko, Nobel-laureato (n. 1858)
- novembro - Alfred Wegener, Germana geofizikisto, polala explorero e meteorologiisto (n. 1880)
- 9ma di decembro - Laura Muntz Lyall, Kanadana piktistino (n. 1860)
- 13ma di decembro - Fritz Pregl, Austriana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1869)
- 17ma di decembro - Nikolai Alekseyevich Kasatkin, Rusa piktisto (n. 1859)
Nobel-premiiziti[redaktar | redaktar fonto]
- Fiziko: Chandrasekhara Venkata Raman
- Kemio: Hans Fischer
- Fiziologio o Medicino: Karl Landsteiner
- Literaturo: Sinclair Lewis
- Paco: Nathan Söderblom
Referi[redaktar | redaktar fonto]
- ↑ What happened on May 4th - This day in History - Publikigita da thepeoplehistory.com. URL vidita ye 3ma di mayo 2015. Idiomo: Angla.
- ↑ Autoro: Edgar Vásquez Benítez. Historia de Cali en el siglo 20 : sociedad, economía, cultura y espacio Publikigita da Universidad del Valle. Publikigita ye 2001. Pagino/pagini: 152
- ↑ Gene Hackman - Movies, Age & Wife - Publikigita da Biography.com. URL vidita ye 26ma di aprilo 2020. Idiomo: Angla.
- ↑ Ornette Coleman|Biography - Publikigita da Britannica.com. URL vidita ye 2ma di novembro 2018. Idiomo: Angla.
- ↑ José Sarney - Biografia - UOL Educação - URL vidita ye 2ma di novembro 2018. Idiomo: Portugalana.
- ↑ Warren Buffett Biography - Publikigita da Biography.com (FYI/A&E Networks). URL vidita ye 27ma di februaro 2023. Idiomo: Angla.
- ↑ William Howard Taft - Supreme Court Justice, U.S. President, Academic (1857-1930) - Publikigita da Biography.com. URL vidita ye 2ma di novembro 2018.
- ↑ Fridtjof Nansen - Biographical - Publikigita da Nobelprize.org. URL vidita ye 2ma di novembro 2018. Idiomo: Angla.