![5G-netwerken](https://web.archive.org./web/20220907185537im_/https://s3-storage.textopus.nl/wp-content/uploads/2020/05/1245188/01122340/5g-netwerk-pixabay.jpg)
5G-netwerken: alles over de snelle mobiele netwerken
5G netwerken
5G staat voor de vijfde generatie mobiele netwerken. Er wordt op dit moment hard gewerkt aan de opvolger van 4G-netwerken bij Belgische en Nederlandse providers. In deze uitleg lees je alles over 5G. Sinds de iPhone 12-serie zijn er ook 5G iPhones, maar heb je die al nodig? Ook dat lees je in dit overzicht!
Spring meteen naar het onderwerp waar je meer over wilt weten:
- Wat heb ik nodig voor 5G?
- 5G-netwerken in Nederland
- 5G-netwerken in België
- Kosten
- mmWave en sub-6GHz
- Waarom 5G?
- Gevolgen voor databundels
- Is 5G schadelijk?
- Toepassingen
Wat heb ik nodig voor 5G?
Om gebruik te kunnen maken van 5G-netwerken, heb je een aantal dingen nodig:
- Een 5G-smartphone
- Een abonnement met 5G
- Dekking van 5G op jouw locatie
Het is niet mogelijk om 5G achteraf in te bouwen in jouw huidige telefoon. Apple kan dit ook niet achteraf activeren of toevoegen via een software-update. Het betekent dus dat je een nieuw toestel zult moeten aanschaffen. Je hebt de keuze uit:
- iPhone 12-serie of nieuwer
- iPhone SE 2022 of nieuwer
https://www.iculture.nl/uitleg/5g-iphone/
5G in Nederland
In Nederland zijn de meeste providers in juli 2020 gestart met het aanbieden van 5G, nadat de uitslag van de 5G-veiling bekendgemaakt werd. De exacte status van het netwerk verschilt per provider. Bij de meeste providers wordt 5G-ondersteuning standaard toegevoegd aan de wat duurdere abonnementen. Je hoeft er meestal geen speciale 5G-bundel bij af te sluiten.
Vodafone
Vodafone is eind april 2020 gestart met het aanbieden van 5G. Ze gebruiken hiervoor het bestaande 4G-netwerk dankzij spectrumdelen. In de helft van Nederland werd dit al vroegtijdig geactiveerd en sinds juli 2020 is het beschikbaar voor 80% van Nederland. Maar het netwerk benut nog niet de volledige capaciteit van 5G. In het begin ervaar je slechts een verbetering van zo’n 10%. In de komende jaren wordt het netwerk verder verbeterd.
Tijdens de veiling heeft Vodafone deze frequentiebanden verkregen:
- 700 MHz: 20 MHz
- 1400 MHz: 15 MHz
- 2100 MHz: 2 x 20 MHz
KPN
KPN heeft sinds eind juli 2020 haar 5G-netwerk in de lucht. Dat levert voor 4G-gebruikers ook een verbeterde downloadsnelheid op. Alle abonnementen zijn er sinds eind 2019 al klaar voor. Dat wil zeggen dat je automatisch gebruik maakt van 5G als jouw toestel daar geschikt voor is. KPN maakt geen gebruik van 4G-frequentiebanden, maar benut alleen de verkregen 5G-frequenties. Dat zijn bij KPN deze frequentiebanden:
- 700 MHz: 20 MHz
- 1400 MHz: 15 MHz
- 2100 MHz: 40 MHz
Aanvankelijk was het 5G-netwerk van KPN alleen beschikbaar in het grootste deel van de Randstad en Eindhoven. In de maanden daarna is het bereik nog verder uitgebreid, waardoor inmiddels een groot deel van Nederland gedekt is door het 5G-netwerk van KPN.
T-Mobile
Net als KPN heeft T-Mobile vanaf eind juli 2020 een 5G-netwerk draaien. T-Mobile spreekt inmiddels over een landelijk dekkend 5G-netwerk. De Unlimited en Unlimited Plus-bundels waren als eerste geschikt, maar inmiddels zijn alle abonnementen voorzien van toegang tot 5G. T-Mobile maakt gebruik van het verkregen 700 MHz-spectrum. Dit zijn de frequenties die T-Mobile bij de 5G-veiling verkregen heeft:
- 700 MHz: 20 MHz
- 1400 MHz: 10 MHz
- 2100 MHz: 2 x 20 MHz (reeds bestaand)
Op het netwerk van T-Mobile is ook Tele2 actief met 5G-bundels. Sinds april 2022 hoef je bij T-Mobile niet meer apart te betalen voor 5G-toegang, maar bij Tele2 nog wel.
5G in België
Ook in België wordt hard gewerkt aan de uitrol van 5G. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het tijdelijke spectrum dat al in 2020 werd toegewezen door de telecomregulator BIPT. Het gaat daarbij om frequenties in de 3,6- en 3,8GHz-band. De Belgische providers Cegeka, Entropia, Orange, Proximus en Telenet mochten deze frequenties al vroegtijdig gebruiken om te testen.
Deze providers bieden al 5G aan voor consumenten:
- BASE (onderdeel van Telenet): vanaf april 2022, dekking beperkt tot de steden Antwerpen en Leuven en de Belgische kust
- Orange: sinds februari 2022
- Telenet: sinds december 2021
- Proximus: sinds april 2020
Het eerste Belgische 5G-netwerk ging van start in Hasselt op de frequenties 700MHz, 2,1GHz en 2,6GHz. Na verloop van tijd komen er in België ook 3,5GHz en 26GHz bij. Op de universiteitscampus van Hasselt testen bedrijven allerlei toepassingen op het gebied van robots, sensoren, AR-brillen en auto’s.
Wat kost 5G?
In veruit de meeste gevallen hoef je niets extra’s te betalen bij je provider. De drie grootste providers KPN, T-Mobile en Vodafone bieden 5G aan zonder extra kosten. Bij Tele2 betaal je €2,- per maand voor 5G-toegang. Bij kleinere providers is 5G helemaal niet beschikbaar.
mmWave en sub-6 GHz
Er zijn op het gebied van 5G twee technologieën:
- mmWave: hoge snelheid, klein bereik
- sub-6: lage snelheid, groot bereik
In de iPhones die momenteel in Europa worden verkocht, zit alleen sub-6 ondersteuning. Dit biedt een groot bereik, waardoor het netwerk snel uitgerold kan worden. Het biedt echter weinig snelheidswinst.
iPhones die in de VS worden verkocht bieden ook ondersteuning voor mmWave, dat met name in stedelijke gebieden wordt ingezet. Deze bieden wel snelheidswinst, maar het praktische nut is beperkt omdat het maar op weinig plekken werkt.
In het meest ideale scenario ondersteunt een smartphone beide technieken. mmWave wordt dan gebruikt voor de hoogst mogelijke snelheid en als dit niet beschikbaar is schakelt het toestel automatisch terug naar sub-6 GHz of 4G.
mmWave
Bij millimeter wave oftewel mmWave gaat het om frequenties tussen 24GHz en 39GHz. Dit spectrum is beschikbaar in grote blokken, waardoor hoge snelheden en een sterk signaal mogelijk zijn.
sub-6
Bij sub-6 heb je minder masten nodig en is het gemakkelijker om landelijke dekking te krijgen, maar de snelheden liggen wel wat lager. Het gaat hierbij om frequenties onder de 6GHz.
Vodafone gebruikt ook al de 1800MHz-band. De veiling die in Nederland in juli 2020 afgerond is, had betrekking op de 700 MHz-band. De veiling voor de 3,5 GHz-band volg pas later. Dit ligt dus allemaal onder 6GHz. Nederlandse providers maken dus vooral van deze techniek gebruik. Je hebt momenteel dus nog niets aan een iPhone die mmWave ondersteunt, tenzij je er wereldwijd mee gaat reizen en vaak in de VS komt.
mmWave of sub-6?
Op de korte termijn zal sub-6 het meest belangrijk zijn. Het biedt meer gelijktijdige verbindingen per zendmast, ook in drukke gebieden. Daardoor zal dit de ruggengraat gaan vormen voor de uitrol van 5G. Gaandeweg zal er meer dekking komen voor mmWave, maar dit is een kwestie van een langere adem.
Wat is 5G?
Kenmerkend voor 5G is de extreem hoge snelheid. Veel sneller dan je draadloze netwerk thuis en tot wel 50 keer sneller dan het huidige 4G-netwerk. In theorie moet je tot 20 gigabyte per seconde kunnen downloaden. Maar het gaat niet alleen om de hoge snelheid. Bij 5G zijn nieuwe toepassingen mogelijk, die een enorme impact kunnen hebben, zoals het opereren van patiënten op afstand via een videoverbinding. Snelheden van zo’n 1 Gbps zijn realistischer als het netwerk volledig in de lucht is.
Daarnaast is de latency (de vertraging tussen zender en ontvanger) veel lager bij deze netwerken. Dat merk je vooral als je een game speelt, virtual reality gebruikt of op afstand een pc probeert te bedienen. De latency is bij een 4G-netwerk tientallen milliseconden, maar neemt bij 5G in theorie af tot 1 milliseconde.
Waarom is 5G nodig?
Het mobiele dataverkeer neemt sterk toe en de samenstelling van het daverbruik verandert ook. Er zijn steeds meer apparaten die communiceren via internet, zoals verkeerslichten, koelkasten en beveiligingscamera’s. Denk daarbij ook aan machines die op afstand te bedienen zijn, of sensoren die zonder menselijke tussenkomst meetwaarden doorgeven. Er is dus meer capaciteit nodig en meer snelheid.
Gevolgen van 5G voor databundels
Een grote vraag is wat er moet gebeuren met databundels, als mensen straks massaal grote hoeveelheden data gaan downloaden. Steeds meer providers bieden onbeperkte abonnementen aan, zoals Go Unlimited van T-Mobile en Unlimited van KPN. Ook Vodafone biedt een onbeperkt databundel op de iPhone aan. Omdat de snelheden hoger zijn, kun je ook meer met je internetbundel doen in een kortere tijd. Nederlanders verbruiken elk jaar weer meer MB’s en dat zal met de komst van 5G alleen maar meer worden. Er is dan ook al jaren een verschuiving gaande naar grotere bundels, waaronder dus onbeperkt.
Is 5G schadelijk?
Voor- en tegenstanders van 5G zeggen over wetenschappelijk bewijst te beschikken of de netwerken al dan niet veilig zijn. Langdurige blootstelling aan 5G zou kunnen leiden tot tumoren, diabetes, autisme en diverse andere aandoeningen. Voorstanders kunnen het risico op kanker niet volledig uitsluiten. “Het is heel moeilijk te bewijzen dat iets helemaal niet schadelijk is, zeker op de lange termijn”, aldus Bart Smolders, hoogleraar antennetechnologie aan de TU/e.
De meningen zijn dan ook verdeeld en de discussie zal nog wel even voortduren, zowel in de wetenschap als in de maatschappij. Providers zullen claimen dat 5G veilig is, terwijl tegenstanders vinden dat er genoeg bewijs is dat dat níet zo is.
Toepassingen van 5G
De EU verwacht dat 5G diverse nieuwe toepassingen mogelijk maakt die waardevol zijn, zowel op sociaal als economisch gebied. De providers scharen zich (uiteraard) achter dit standpunt. Denk bijvoorbeeld aan:
- eHealth: op afstand operaties uitvoeren en vitale lichaamswaarden van patiënten (bloeddruk, hartslag, ademhaling) in de gaten houden.
- Connected home: op afstand bedienen van thermostaat, rookmelder en andere apparatuur.
- Transport: betere beveiliging van vrachtverkeer.
- Nutsbedrijven: slimme toepassingen zoals beveiligingscamera’s.
- Vermaak: data-intensieve apps kun je straks ook op drukke plekken gebruiken, bijvoorbeeld hd-beelden van goals nog een keer terugkijken terwijl je in een voetbalstadion met 50.000 andere mensen zit.
5G kan ook worden gebruikt voor Internet of Things, zoals zelfrijdende auto’s. Slimme lampen kunnen sneller reageren als jij een commando geeft en voor toepassingen van virtual reality kan 5G echt een uitkomst zijn. Omdat het netwerk sneller is kun je videobeelden sneller naar je VR-bril streamen. Nu is het nog nodig om films eerst te downloaden naar een bril of smartphone, maar in de toekomst kun je alles gewoon streamen. Een mogelijke toepassing daarvan is dat je bij nieuwsgebeurtenissen een live-uitzending kunt volgen via je VR-bril. Het lijkt dan alsof je letterlijk ter plaatse bent.
Door de lagere latency treedt er minder vertraging op, waardoor hoofdbewegingen bijna realtime effect hebben op de beelden van je VR-bril. Dit geeft een nog realistischer effect, waardoor je minder snel misselijk wordt of gedesoriënteerd raakt.
Frequentieveiling in 2020 en verder
In het voorjaar van 2020 heeft de Nederlandse overheid de 700-, 1400- en 2100-MHz frequenties voor 5G geveild. Pas in de jaren daarna volgt de veiling voor onder andere 3,5-GHz. Dat wil dus zeggen dat het nog wel minstens tot eind 2022 duurt voordat we in Nederland op volle kracht gebruik kunnen maken van dit nieuwe netwerk. Bij de veiling wordt ook gelet op de straling van de antennes, waarbij ze moeten voldoen aan de internationale limieten voor elektromagnetische straling. Op de website van de overheid vind je meer informatie.
Suggestie hoe we dit artikel kunnen verbeteren? Laat het ons weten!
5G
5G is de nieuwste generatie mobiele netwerken met een hogere snelheid en een beter bereik. Sinds de iPhone 12-serie kun je gebruik maken van 5G op de iPhone en ook de iPad Pro is er al geschikt voor. Apple gebruikt voornamelijk 5G-modems van Qualcomm, maar zou ook zelf werken aan een eigen 5G-modem. Lees hier alles over 5G-netwerken, 5G bij providers en meer.
![5G](https://web.archive.org./web/20220907185537/https://s3-storage.textopus.nl/wp-content/uploads/2021/04/1291293/20194354/iPad-Pro-met-5G-350x350.jpg)
![5G](https://web.archive.org./web/20220907185537im_/https://s3-storage.textopus.nl/wp-content/uploads/2021/04/1291293/20194354/iPad-Pro-met-5G-350x350.jpg)