1996
Historio 19ma yarcento ![]() ![]() |
Yardeki: 1900a • 1910a • 1920a • 1930a • 1940a |
Yari: 1901 • 1902 • 1903 • 1904 • 1905 |
La yaro 1996 (MCMXCVI per Romala algarismi) esis bisextila yaro komencinta ye lundio segun Gregoriala kalendario. Ol esis la 996ma yaro di la duesma yarmilo, la 96ma yaro di la 20ma yarcento, e la 7ma yaro di la yari 1990a.
Eventi[redaktar | redaktar fonto]
Kosmo[redaktar | redaktar fonto]
- 6ma di agosto - NASA anuncas ke aerolito ALH 84001, probable ek Marso, kontenas traiti di primitiva vivo.
- 19ma di septembro - Usana Spaco-paromo Atlantis atachas su a Rusa kosmo-staciono Mir.
- 7ma di novembro - NASA sendas probilo Mars Global Surveyor.
Mondo[redaktar | redaktar fonto]
- 10ma di februaro - Komputero (Deep Blue -programaro di IBM) vinkas unesmafoye Garri Kasparov, mondala shakoludo-championo. Kasparov vinkas la ludaro 4-2.
- 26ma di marto - Internaciona Monetala Fonduro atribuas presto di 10,2 miliard dolari a Rusia por novigor l'ekonomio.
- 13ma di decembro - Kofi Annan elektesas chefo di Unionita Nacioni.
Europa[redaktar | redaktar fonto]
- 10ma di januaro - Slovenia adheras a grupo di Visegrád.
- 14ma di januaro - En Portugal Jorge Sampaio elektesas prezidanto.
- 22ma di januaro - En Grekia, chefministro Andreas Papandreou renuncas e Costas Simitis sucedos.
- 29ma di januaro - Prezidanto Jacques Chirac de Francia anuncas la fino di nukleara probi di la lando.[1]
- 29ma di januaro - En Venezia, famoza opero-domo "La Fenice" perisas en fairo.
- 3ma di marto - José María Aznar elektesas chefministro di Hispania.
- 21ma di marto - En Suedia, Göran Persson sucedas Ingvar Carlsson kom chefministro.
- 5ma di mayo - José María Aznar divenas chefministro di Hispania.
- 27ma di mayo - Boris Yelcin, prezidanto di Rusia, renkontras revoltinti de Chechenia. Li kontratas pri armistico.
- 1ma di junio - Boris Yelcin elektesas duesma-foye kom prezidanto di Rusia.
- 10ma di junio - Kontrato pri paco en Nord-Irlando komencas sen Sinn Fein.
- 8ma di julio - 15-yara evanta tenisisto Martina Hingis vinkas en Wimbledon en duo-ludo.
- 8ma di septembro - Paco en Chechenia.
Azia[redaktar | redaktar fonto]
- 5ma di januaro - Yahya Ayyash de Hamas mortas, kande bombo instalita da Israel explozas en lua posh-telefonilo.
- 11ma di januaro - Ryutaro Hashimoto divenas chefministro di Japonia.
- 20ma di januaro - Yaser Arafat elektesas prezidanto di Palestinana guvernerio.
- 31ma di januaro - Kamiono plenigita per bombi lansesas kontre la centrala banko en Colombo, Sri-Lanka. L'explozo produktas entote 91 morti e cirkume 1400 plusa homi vundesas.[2]
- februaro - Hussein Kamel, bofilio di Saddam Hussein, retrovenas ad Irak. Pos kelka dii ilu, lua fratulo, patro, fratino e filii di fratino mortigesos.
- 23ma di marto - En Taiwan unesma direta prezidantala elekto. Lee Teng-hui elektesas nove.
- 18ma di aprilo - Masakro en Qana: plua kam 100 Libanana civili mortas, kande Israel pafas kontre Fijiana paco-trupi di UN.
- 13ma di mayo - Tondro e tornado produktas 600 morti en Bangladesh.
- 23ma di mayo - Sueda Göran Kropp klimas adsur Monto Everest sen oxigenuyo. Ilu vehis per biciklo de Suedia a Nepal.
- 25ma di junio - En Saudi-Arabia 19 Usana soldati ed un lokalo mortigesas e 372 vundesas en explozo che Khobar-turmodomo.
- 31ma di agosto - Irakana korpi atakas en nordo e konquestas Arbil de Kurdi.
- septembro - Al-Jazira komencas brokastar en Katar.
- 27ma di septembro - En Afganistan Talibano-trupi konquestas Kabul. prezidanto Burhanuddin Rabban fugas, e ex-prezidanto Mohammad Najibullah exekutesos.
- 9ma til la 13ma di decembro - Unesma asemblo di MOK en Singapur.
- 12ma di decembro - Uday Hussein vundas su serioze dum atento.
- 27ma di decembro - Talibani konquestas aerodromo di Bagram, proxim Kabul.
Afrika[redaktar | redaktar fonto]
- 27ma di januaro - En Nijer, kolonelo Ibrahim Bare Mainassara revokas prezidanto Mahamane Ousmane, demokratale elektita.
- 8ma di mayo - Sudafrika promulgas nova konstituco qua eliminas apartheid definitive.
- 5ma di junio - Gabon abandonas ONEP.
- 23ma di novembro - Aviono Boeing 767 de Ethiopian Airways qua esis fluganta de Addis Ababa ad Abidjan (flugo ET961) kidnapesas dum flugo da tri Etiopiani. L'aviono falas en Indiana Oceano pos finar lua kombustivo proxim Komori, e 125 de la 175 personi ennave perisas.[3]
Nord-Amerika[redaktar | redaktar fonto]
- 7ma di januaro - Granda nivo-burasko frapas estal Usa. Plu kam cent homi mortas.
- 14ma di marto - Prezidanto Bill Clinton dekretas 100 milion dolari por anti-teror agado.
- 3ma di aprilo - Theodore Kaczynski, alias Unabomber, arestesas en Montana.
- 17ma di julio - Aviono Boeing 747 de TWA Airlines explozas pos departar del aeroportuo JFK, en New York. Omna 230 personi en nave mortas.
- 19ma di julio - Prezidanto Bill Clinton inauguras l'Olimpiala Ludi en Atlanta, Georgia.
- 27ma di julio - Bombo explozas dum l'Olimpiala Ludi en Atlanta, Georgia: du homi perisas e 111 vundesas.
- 5ma di novembro - Bill Clinton vinkas Bob Dole en elekto prezidantala.
Central-Amerika[redaktar | redaktar fonto]
- 6ma di februaro - Aviono Boeing 757 de la kompanio Borgenair falas che l'Atlantiko proxim Dominikana Republiko, e produktas 189 morti.
- 7ma di februaro - En Haiti, René Préval sucedas Jean-Bertrand Aristide kom prezidanto, l'unesma pacala sucedo en Haitiana historio.
- 29ma di decembro - Rejimo di Guatemala e revolteri paktas pri paco, e 36-yara interna milito finas.
Sud-Amerika[redaktar | redaktar fonto]
- 17ma di aprilo - En Eldorado dos Carajás, Brazilia, eventas konflikto inter rurani sen proprieti e granda farmisti. Dek-e-non rurani mortigesas. La 18ma di decembro dil sama yaro prezidanto Fernando Henrique Cardoso permisas distributar 1.000 km² de tereni a 3.600 familii sen proprieti por kultivar.[4]
- 11ma di junio - En Osasco, Brazilia, explozo di gaso che komercala centro Osasco Plaza Shopping produktas 44 morti e 100 vunditi.[5]
- 4ma di septembro - En Kolumbia, gerilera grupo Revolucionala Popul-armeo di Kolumbia (FARC) atakas militala bazo en Guaviare. Dum tri-semana milito mortos 130 Kolumbiani.
- 31ma di oktobro - Aviono Fokker 100 de l'aearala entraprezo TAM falas sur kelka domi en l'urbo di Sao Paulo, Brazilia. L'acidento produktas 99 morti.
Oceania[redaktar | redaktar fonto]
- 29ma di januaro - Prezidanto Jacques Chirac anuncas ke Francia finos nukleara probi en Pacifiko.
- 11ma di marto - John Winston Howard divenas chefministro di Australia.
Naski[redaktar | redaktar fonto]
- 16ma di januaro - Jennie Kim, Sud-Koreana kantistino[6]
- 1ma di marto - Ye Shiwen, Chiniana natistino
- 2ma di aprilo - Matheus Santana, Braziliana natistulo
- 17ma di aprilo - Dee Dee Davis, Usana televizion-aktorino
- 22ma di mayo - Adrián Cubas, Arjentiniana futbalisto
- 1ma di oktobro - Vitalina Batsarashkina, Rusa sporta pafistino
- 7ma di novembro - Lorde, Nova-Zelandana kantistino
Morti[redaktar | redaktar fonto]
- 5ma di januaro - Yahya Ayyash, membro di Hamas (n. 1966)
- 8ma di januaro - François Mitterrand, prezidanto di Francia (n. 1916)
- 15ma di januaro - Moshoeshoe la 2ma, rejulo di Lesotho (n. 1938)
- 28ma di januaro - Jerry Siegel, desegnisto, kreanto di "Superman" (n. 1914)
- 28ma di januaro - Joseph Brodsky, Rusa skriptisto, Nobel-laureato (n. 1940)
- 2ma di februaro - Gene Kelly, Usan aktoro (n. 1912)
- 11ma di februaro - Kebby Musokotwane, chefministro di Zambia (n. 1946)
- 17ma di februaro - Hervé Bazin, Franca skriptisto (n. 1911)
- 20ma di februaro - Toru Takemitsu, Japoniana kompozisto (n. 1930)
- 3ma di marto - Marguerite Duras, Franca skriptisto (n. 1914)
- 5ma di marto - Khondaker Mostaq Ahmad, prezidanto di Bangladesh (n. 1918)
- 13ma di marto - Krzysztof Kieślowski, Polona filmifisto (n. 1941)
- 13ma di marto - Lucio Fulci, Italiana filmifisto ed aktoro (n. 1927)
- 17ma di marto - René Clément, Franca filmifisto (n. 1913)
- 18ma di marto - Odysseas Elytis, Greka skriptisto, Nobel-laureato (n. 1911)
- 6ma di aprilo - Greer Garson, Britanian-Usan aktorino (n. 1904)
- 17ma di aprilo - Piet Hein, Dana matematikisto, inventero e poeto (n. 1905)
- 21ma di aprilo - Dzhokhar Dudaiev, prezidanto di Chechenia (n. 1944)
- 30ma di aprilo - Julio César Méndez Montenegro, prezidanto di Guatemala (n. 1915)
- 11ma di mayo - Nnamdi Azikiwe, prezidanto di Nigeria (n. 1904)
- 31ma di mayo - Timothy Leary, Usana skriptisto, psikologo (n. 1920)
- 1ma di junio - Neelam Sanjiva Reddy, prezidanto di India (n. 1913)
- 3ma di junio - Tito Okello, prezidanto di Uganda (n. 1914)
- 6ma di junio - George Davis Snell, Usana genetikisto, Nobel-laureato (n. 1903)
- 6ma di junio - Kusuo Kitamura, Japoniana natisto (n. 1917)[7]
- 15ma di junio - Ella Fitzgerald, Usana jazo-kantistino (n. 1917)
- 17ma di junio - Thomas Kuhn, Usana filozofo (n. 1922)
- 20ma di junio - Walter Guevara Arze, prezidanto di Bolivia (n. 1912)
- 23ma di junio - Andreas Papandreou, Greka politikisto (n. 1919)
- 1ma di agosto - Tadeusz Reichstein, Polona ciencisto, Nobel-laureato (n. 1897)
- 2ma di agosto - Michel Debré, chefministro di Francia (n. 1912)
- 6ma di agosto - Hernán Siles Zuazo, prezidanto di Bolivia (n. 1914)
- 8ma di agosto - Nevill Francis Mott, Britaniana fizikistulo, Nobel-laureato (n. 1905)
- 13ma di agosto - António de Spínola, prezidanto di Portugal (n. 1910)
- 26ma di agosto - Alejandro Agustín Lanusse, prezidanto di Arjentinia (n. 1918)
- 12ma di septembro - Ernesto Geisel, prezidanto di Brazilia (n. 1907)
- 13ma di septembro - Tupac Shakur, Usana rap-artisto (n. 1971)
- 17ma di septembro - Spiro Agnew, Usana politikisto, vice-prezidanto de 1969 til 1973 (n. 1918)
- 26ma di septembro - Geoffrey Wilkinson, Angla kemiisto, Nobel-laureato (n. 1921)
- 11ma di oktobro - Renato Russo, Braziliana kantisto e kompozistulo (Legião Urbana) (n. 1960)
- 11ma di oktobro - William Vickrey, Kanadan-Usan ekonomikisto, Nobel-laureato (n. 1914)
- 1ma di novembro - Junius Richard Jayewardene, chefministro e prezidanto di Sri Lanka (n. 1906)
- 1ma di novembro - Maati Bouabid, chefministro di Maroko (n. 1927)
- 3ma di novembro - Jean-Bédel Bokassa, diktatoro ed imperiestro di Centrafrika (n. 1921)
- 21ma di novembro - Abdus Salam, Pakistanana fizikisto, Nobel-laureato pri fiziko (n. 1926)
- 29ma di novembro - Dan Flavin, Usana skultisto (n. 1933)
- 3ma di decembro - Babrak Karmal, prezidanto di Afganistan (n. 1929)
- 9ma di decembro - Alain Poher, Franca politikistulo (n. 1909)[8]
- 19ma di decembro - Marcello Mastroianni, Italian aktoro (n. 1924)
- 20ma di decembro - Carl Sagan, Usan astronomo, skriptisto (n. 1934)
- Hellmut Röhnisch, Germana-Suedian atleto ed Idisto (n. 1914)
Nobel-premiiziti[redaktar | redaktar fonto]
- Fiziko: Robert Coleman Richardson, Douglas Dean Osheroff, David Morris Lee
- Kemio: Robert Curl, Harold Walter Kroto, Richard Errett Smalley
- Fiziologio o Medicino: Peter Charles Doherty, Rolf M. Zinkernagel
- Literaturo: Wisława Szymborska
- Paco: Carlos Filipe Ximenes Belo e José Ramos Horta
- Ekonomiko: James Mirrlees, William Vickrey
Referi[redaktar | redaktar fonto]
- ↑ 1996: France halts nuclear testing. BBC. URL vidita ye la 2ma di oktobro 2018.
- ↑ 1996: Fifty dead in Sri Lanka suicide bombing (Angla). BBC. URL vidita ye la 31ma di januaro 2018.
- ↑ 1996: Hijacked jet crashes into sea. BBC. URL vidita ye la 22ma di oktobro 2016.
- ↑ Philippe Revelli. La résistance des « sans-terre » du Brésil (Franca). Le Monde diplomatique.
- ↑ (7ma di junio 2016) 1996: explosão no Osasco Plaza Shopping mata mais de 40 pessoas (Portugalana). CBN.
- ↑ (17ma di agosto 2018) The Reason Koreans Say "Whoa" by Hearing "Jennie Was Born in Cheongdam-dong" (Koreana). JoongAng Ilbo. URL vidita ye la 21ma di junio 2019.
- ↑ Kusuo KITAMURA - Olympic Swimming. URL vidita ye la 22ma di septembro 2019.
- ↑ Alain-Émile-Louis-Marie Poher. Britannica.com. URL vidita ye la 10ma di decembro 2018.