YPG
YPG Halk Koruma Birlikleri | |
---|---|
![]() YPG bayrağı
|
|
Etkin | 2011 - günümüz |
Ülke | Suriye |
Bağlılık | Suriye Kürdistanı Kürt Yüksek Komitesi PYD (de facto) |
Büyüklük | 50.000'den fazla[1] |
Parçası | Suriye Demokratik Güçleri |
Slogan | YPG yürüyor, yer ve gök sarsılıyor (YPG dimeşe erd û ezman diheje) |
Renkleri | Yeşil, Sarı ve Kırmızı |
Savaşları | |
Website | YPG Websitesi |
Komutanlar | |
Genel Komutan | Sîpan Hemo |
Sözcü | Rêdûr Xelîl |
Sözcü | Xebat Îbrahîm |
DAEŞe karşı uluslararası koalisyonun YPG temsilcisi | Polat Can |
Ünlü komutanları |
Nûjîn Dêrik (Halep komutanı) Ciwan Îbrahîm (Kamışlı komutanı) Polat Can (Ayn el-Arap komutanı - Koalisyonda temsilci[2]) Cemşîd Osman (Resulayn komutanı) Roşna Akêd (Resulayn komutanı) |
![](http://web.archive.org./web/20171009203710im_/https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/PYD_checkpoint_Afrin_Syria.png/305px-PYD_checkpoint_Afrin_Syria.png)
YPG tam adı ile Halk Koruma Birlikleri veya Halk Savunma Birlikleri (Arapça: وحدات حماية شعبية, Kürtçe: Yekîneyên Parastina Gel), Suriye'de kurulan ve faaliyet gösteren, Kürt Yüksek Komitesine bağlı silahlı örgüt.[3] Suriye'nin kuzeyindeki bazı bölgeleri kontrol etmektedir. Kadın Koruma Birlikleri (YPJ), YPG'nin kadın koludur.
İçindekiler
Kuruluş ve hedefler[değiştir | kaynağı değiştir]
YPG'nin resmi kuruluş açıklaması, Suriye İç Savaşının başlamasından yaklaşık bir yıl sonra, Temmuz 2012'de yapıldı. Ancak YPG'yi oluşturan milis kuvvetinin oluşumu Amerikalı analist Wladimir van Wilgenburg'a göre Suriye Kürt bölgesinde 2004 yılında hükûmete karşı yapılan protestoların sonrasında gerçekleşmiştir.[4] Kuruluşun logosu ile birlikte resmi olarak açıklanması tam da, Kürtlerin Suriye ordusu ile bir tür ateşkes anlaşması yapması[5] ve Suriye ordusunun Kürt bölgelerindeki devlet dairelerini boşaltıp çekilmesi, onların yerine de Kürt bölgesinin de-facto ordusu haline gelmiş olan YPG güçlerinin çatışmasız bir şekilde yerleşmesi ile aynı zamanda oldu.[4]
11 Haziran 2012'de PYD'nin kontrolündeki Batı Kürdistan Halk Konseyi ve Barzani kontrolündeki KUK işbirliği anlaşması yaparak ortaklaşa Kürt Yüksek Komitesi'ni oluşturdular. 1 Temmuz 2012'de bir ek protokol yaparak güvenlik komiteleri kuruldu ve Kürt bölgelerini korumak için halk savunma birlikleri oluşturuldu.[6] YPG, resmi olarak KDP lideri Barzani'nin de desteklediği Kürt Yüksek Komitesi'ne bağlı olarak Kürt bölgelerini korumak için halk savunma birlikleri olarak kurulmuş olmasına rağmen, sık sık bu birliğin en büyük gücü olan PYD'nin askeri kanadı olarak nitelenir.[7] YPG'nin PYD'nin silahlı kolu olup olmadığı taraflar arasında süregiden bir çatışma konusudur.[8]
YPG'nin kendi kaynaklarına göre, Savunma Birliklerinin kurulmasının amacı, Suriye ordusu ile Özgür Suriye Ordusu arasında süren savaşın Kürt bölgesine girmesini ve komşu ülkelerin müdahalesini engellemektir.[9] Halk Savunma Birlikleri Suriye ordusunun, Özgür Suriye Ordusuna karşı yürüttüğü savaşı kolaylaştırmak için askeri güçlerini Kürt bölgelerinden çekmesi üzerine boşalan devlet binaları Temmuz 2012'de YPG tarafından ele geçirildi ve YPG hızla güçlendi.[10]
Askeri Nitelikleri[değiştir | kaynağı değiştir]
International Crisis Group (ICG) uzmanlarının ifadelerine göre YPG/YPJ savaşcıları, dokuz eğitim kampından birinde üç aylık bir eğitimden geçer ve yaklaşık 120 Euro aylık ücret alırlar. Komuta kademesi Afrin, Kobane ve Cizire kantonlarının her birinde birer adet olan "Savunma Bakanı"dır. YPG militanları, kendi ifadelerine göre hafif silahlarla donatılmış durumdadır, ancak Suriye ordusundan ve diğer gruplardan elde ettiklerin birkaç adet panzer ve ağır silaha da sahip oldukları tahmin edilmektedir.[4][5] YPG'nin ana finans kaynakları Kürt kantonlarından toplanan vergiler, PKK aracılığıyla Avrupa'da, Türkiye'de ve diğer yerlerde bulunan Kürt diasporasından temin edilen mali desteklerdir.[4] Ayrıca kontrol altında bulundurduğu Haseke ve Rakka bölgelerindeki petrol kuyularından yılda 2 milyar dolar gelir elde ettiği tahmin edilmektedir.[11]
Savaş tarzı ve donanım[değiştir | kaynağı değiştir]
YPG manevra hızı, kamuflaj ve baskın yeteneği sayesinde hızla ön saflara yerleşebilmekte, güçlerinin yöneliş eksenini hızla değiştirebilmekte, düşmanın etrafını sarma ve pusu kurmada başarılı olabilmektedir ve bu özellikleri dolayısıyla tipik bir gerilla ordusu özelliği göstermektedir. Bu başarının sırrı otonomik yapısındadır. Her ne kadar üzerlerinde bir komuta kademesi olsa da, YPG tugayları büyük ölçüde özgür hareket etme ve savaş alanına adapte olma konusunda eğitilmişlerdir. IS birliklerine benzer şekilde YPG birlikleri de Suriye iç savaşı içinde güçlenmiş ve savaştığı bölgenin koşullarına uygun savaş teknikleri geliştirmiştir.[12]
YPG savaş sırasında keskin nişancılarının ateşine dayanır, bu nişancıları korumak ve çatışma alanını yumuşatıp düşman ateşini etkisiz hale getirmek için de seyyar ağır silah desteğini (özellikle 12.7 mm.lik Rus yapımı makineli tüfekler ile) kullanır. Aynı zamanda düşmanın hareketini sınırlamak ve manevra kabiliyetini azaltmak için geceleri yol kenarlarına bombalar döşer.[12]
Irak Kürtleri, peşmerge güçleri için Fransa, Almanya, Büyük Britanya ve ABD gibi ülkelerden silah yardımları alınırken, Suriye Kürtleri 2015 yılına kadar hemen hiç yardım almadılar. Suriye Kürtleri güneyde IS'in kontrol ettiği bölgeler, kuzeyde YPG'nin terörist olduğunu düşünen Türkiye, doğuda ise YPG'nin dost mu düşman mı olduğuna karar verememiş olan Irak Bölgesel yönetimi tarafından çevrilmiş ve dolayısıyla izole edilmiş durumdadır.[12] Bu yüzden YPG birliklerinin donanımı oldukça yetersizdir.[12] Medyada çıkan haberlere göre YPG birlikleri, oldukça donanımlı Peşmerge birliklerinin aksine,[13] aynı PKK militanları gibi ne çelik yelek ne de çelik kask kullanmazlar.[12] Silahlar ve cephane karaborsadan temin edililir.[12]
Rojavalı demir ustaları tarafından kamyon ve kamyonetlerin demir ve çelik ile kaplanmasıyla yapılan zırhlı araçların da YPG tarafından hem çatışma alanlarında hem de yaralıların çıkarılmasında kullanıldığına dair yazılar hem sosyal medyada çeşitli yayın organlarında duyuruldu.[14][15][16]
Askeri gücü[değiştir | kaynağı değiştir]
YPG sözcüsü Redur Xelil Kasım 2013'de 45.000 militanlarının olduğunu söyledi.[17] Türkiye istihbarat birimlerinin raporuna göre IŞID'in 2014 Eylül ayında Kobane'ye saldırmasının ardından Türkiye'den YPG'ye 8.500 militan daha katıldı.[18] YPG'nin asker sayısı hakkında çeşitli tahminler olmasına karşın, resmi bir sayı yoktur.[4][5] Xelil, 2016 yılı sonu itibarıyla YPG ve YPJ'nin toplam 60.000 savaşçısı olduğunu, bu sayıyı 2017'nin ikinci yarısına kadar 100.000'e çıkarmayı hedeflediklerini, bunun için muhabere, taktik ve silah eğitimini sürdürdüklerini, her savaşçıya 200 dolar aylık ödeneceğini açıkladı.[19] Amaçlarının YPG'yi geleneksel orduya benzeyen düzenli bir güce dönüştürmek olduğunu belirtti.[19]
Savaşmak için Suriye ve Irak'a gelen gönüllü savaşçıların ezici bir çoğunluğu IŞİD'e katılsa da IŞİD'e karşı savaşmak için de bölgeye gelen gönüllüler oluyor.[20] IŞİD'e karşı savaşmak için Batı ülkelerinden Ortadoğu'ya gelenlerin en büyük kısmı YPG'ye katılıyor.[20] Suriye İnsan Hakları Gözlemevi'ne göre, Amerika, İngiltere, Kanada, Hollanda, Almanya gibi değişik ülkelerden 400 savaşcı YPG saflarında savaşıyor.[21]
YPG ayrıca 1000'e yakın Ezidi'yi de askeri eğitimden geçirip, Şengal Direniş Birlikleri (YBŞ) adı vererek, Irak'ta IŞİD kuşatması altındaki Sincar bölgesine (Şengal dağı) gönderdi.[22] 3 Ağustos 2014'te IŞİD'in eline geçmiş olan Sincar ancak 17-18 Aralık 2015'te tekrar Kürt güçlerinin eline geçti. Şengal'de IŞİD'e karşı kimlerin savaştığı ise tartışma konusu oldu. KDP'ye yakın Rudaw, operasyonun KDP tarafından yapıldığını, 300 kadar YPG'linin operasyona yardımcı olduğunu belirtirken,[23] PKK'ya yakın kaynaklar savaşta HPG, YJA ve YBŞ ve YP-Şengal (Şengal Kadın Savunma Birlikleri) gibi PKK'ye yakın birliklerin öncülük ettiğini belirtiyor.[24] 2016 Temmuz ayında Şengal bölgesinde 7 farklı Kürt silahlı grubu varlığını sürdürüyor.[25]
Kayıpları[değiştir | kaynağı değiştir]
YPG sözcüsü Redur Halil 2014 Ocak ayına kadar YPG'nin 400 kayıp vermiş olduğunu belirtti.[26] Yine YPG kaynakları 2015 yılı içinde 680 kayıplarının olduğunu kendi sitelerinden duyurdu.[27] MepaNews tarafından yapılan YPG kayıp analizinde ise YPG'nin 2013 Ocak ile 2016 Ocak tarahleri arasındaki 3 yılda 729 kaybının olduğu belirtildi.[28]
YPG'nin en çok kayıp verdiği savaşlardan biri Kobane kuşatması oldu. YPG, Ocak 2015'te yaptığı bir basın açıklamasında Kobane savaşı sırasında 408 YPG'linin hayatını yitirdiğini, buna karşın IŞİD'in 3.710 kaybının olduğunu ileri sürdü.[29] İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları için Gözlemevi (SOHR) ise 16 Eylül 2014 ile 15 Ocak 2015 arasında 462 Kürt savaşçının hayatını kaybettiğini, IŞİD'in ise 49'u intihar saldırılarında olmak üzere 1091 kayıp verdiğini açıkladı.[30]
Bölgedeki kadın savaşçı birlikleri[değiştir | kaynağı değiştir]
1983'den beri PKK içinde kadın savaşçılar olduğu bilinmekteydi. 1992 yılında PKK içindeki kadınlardan oluşan YAJK adında bir birlik oluşturuldu.[31] Daha sonra bu birlikler YJA STAR adını aldı.[32] YPG'nin oluşumu sonrasında kadınların orduya katılımı arttıkça ayrı kadın taburları oluşturulmaya başlandı.[31] İlk kadın taburu 5 Mart 2013'te Efrin kantonunda kurulan "Şehit Ruken Taburu" oldu.[33] Daha sonra Cizîre Kantonu'nda Tirbêsiye Eyaleti'nde "Şehit Berçem Taburu", Kobanê'de, "Şehit Dicle Taburu", Qamışlo ve Derik'te, "Şehit Adalet Taburu" kuruldu.[34]
Suriye ve Irak'ta savaşan farklı gruplar da benzer şekilde kadın taburları kurmaya başladılar. Arap gazetesi Şark El Avsat’ta verilen habere göre, IŞİD tarafından Rakka'da kurulan ve “El Hansa” ve “Ümmül Rayan” isimleri verilen kadın taburları, IŞİD’in kontrol noktalarından kadın kılığına girerek içeri girmek isteyen isyancıları engellemek için çalışacak.[35] 2014 Haziran'ında Özgür Suriye Ordusu kadınlardan oluşan “Ummu’l Muminine Aişe Birliği”ni[35] kurarken, Irak Kürt Yönetimi de kadın peşmergelerin IŞİD'e karşı savaşta cephede yer aldıklarını belirtti.[36][37]
Kadın Savunma Birlikleri: YPJ[değiştir | kaynağı değiştir]
YPG'nin 45.000 ile 60.000 arasında tahmin edilen savaşçılarının üçte biri kadınlardan oluşur.[38] Bazı kaynaklar ise bu oranın polis milisleri ve Asayiş adındaki güvenlik birimleriyle birlikte yüzde 40 civarında olduğunu belirtiyorlar.[39] Kadınlar YPJ adındaki özerk bir ordu içinde yer alırlar. YPJ içinde yer alan gönüllü kadın savaşçı sayısı bazı kaynaklara göre 7.000[40], bazı kaynaklara göre ise 10.000[41] civarındadır.
YPJ komutanı Nesrin Abdullah'a göre, YPJ'nin iki amacı "kendi bölgesindeki halkların ve toprakların özgürleşmesi" ile "ataerkil zihniyete karşı kadınların özgürleşmesi"dir.
YPJ savaşçıları 4 aylık bir eğitimden geçerler. Bu sürede ağır makineli tüfek, tanksavar el bombası ve kaleşnikof denilen Sovyet/Rus yapımı AK.47'leri kullanmayı öğrenirler. Politik eğitimlerde ise partinin tarihi, ideolojisi ve ülkenin insanlarıyla ilişkiler gibi konular öğretilir. YPG sözcüsü Redur Halil, YPG savaşçılarının evlenmelerinin yasak olduğunu, ancak cephede savaşan anneler gördüğünü ifade eder.[42] Bu eğitime ilaveten PYD de YPG militanlarına 20 günlük bir eğitim verir. Kürtçe olarak verilen bu eğitimde de yine parti tarihi, antiemperyalizm, kadınların hak eşitliği, halklar ilişkiler, özerk yönetim ile Abdullah Öcalan'ın ve partinin diğer konulardaki ideolojik yaklaşımları öğretilir.[38] Eğitimleri PKK ile aynı şekilde olmasına karşın YPG kaynakları, kendilerinin "PKK ile ideolojik olarak yakın, ama örgütsel olarak bağımsız olduklarını" ileri sürerler.[42]
YPJ'nin ilk intihar saldırısı 5 Ekim 2014 tarihinde Kobane'de Arin Mirkan kod adını kullanan Dilar Genchemiş tarafından IŞID'e karşı yapıldı.[43][44] YPJ bu saldırının örneğini izleyeceğini açıkladı.[45] Bu intihar saldırısı IŞİD'in Kobane kuşatmasının en yoğun olduğu günlerde yaşandı. Kentin güneyindeki ve doğusundaki Miştenur ve Girekani mevzilerini elinde tutmak için direnen ancak başaramayan PYD, bu tepeleri IŞİD'e bırakarak şehrin dış mahallelerine çekildi. IŞİD'i kente davet edip, intihar saldırıları ve bombalı tuzaklarla etkili olma planı yaptı.[45] İntihar saldırısının düzenlendiği gün YPG kaynaklarına göre şehrin güney ve doğusunda 50 noktada göğüs göğüse çatışmalar oluyordu ve 15 YPG'li, 75 IŞİD'li çatışmalarda hayatını yitirdi.[46]
Bölgedeki yabancı savaşçı milisler[değiştir | kaynağı değiştir]
Dünyanın değişik ülkelerinden gelen savaşçılar Irak ve Suriye'de farklı taraflarda savaşmaktalar. CIA kaynaklarına göre 2015'de 80'i aşkın ülkeden 25.000 ile 31.000 yabancı milis IŞİD bünyesinde yer almaktadır.[47][48] IŞİD'in militan sayısının yüzde 40'ı yabancı milislerden oluşmaktadır.[49] Bunların 2.500 kadarı Batı Avrupa ülkelerinden gelmektedir. Yine aynı kaynaklara göre her ay 1000 yabancı savaşçı bölgeye gelmektedir.[47] AB Terörle Mücadele Koordinatörlüğüne göre IŞİD içindeki Avrupalı militan sayısı 3.000'i geçmiştir.[50]
Yine Suriye rejiminin yanında savaşan çok sayıda yabancı Şii milisi vardır. Suriye ordusunun ve Ulusal Savunma Güçlerinin iç savaşın başından beri kaybı 100.000'in üzerine çıkınca[51] yabancı milisler daha çok öne çıkmaya başladı. Suriye İnsan Hakları Ağı'nun araştırmasına göre çoğunluğu Irak ve Lübnan'lı şiilerden oluşmakla birlikte dünyanın değişik ülkelerinden Suriye'de rejim safında savaşmaya gelen kişiler, 14*den fazla milis grubuna dağılmış durumdalar. Bunların başında Hizbullah (Suriye'de 7-10 bin savaşçısı olduğu tahmin ediliyor) , İran Devrim Muhafızları, Ebul Fadıl el-Abbas Tugayı gibi gruplar geliyor.[52] Bazı kaynaklara göre Suriye'deki Şii milis sayısını 60 bine kadar çıkıyor.[53]
Yeni katılan yabancı savaşçı sayısı | |
---|---|
2011 | 1.000 |
2012 | 3.500 |
2013 | 8.500 |
2014 | 18.000 |
2015 | 25.000 |
2016 başları | 30.000 |
Merkez Strateji Enstitüsünün derlemesine göre her yıl Suriye ve Irak'taki iç savaşlara katılan yabancı savaşçı sayısı artmaktadır. 2013 yılında 87 ülkeden 54.000 yabancı savaşcı bulunmakta idi. Bunların 14.000'i Çeçen, 12.000'i Suudi, 9.000'i Lübnanlı, geri kalan 19.000'i ise diğer 84 ülkedendir.[49] Böylece Suriye İç Savaşı, 50 ülkeden 100.000'e yakın yabancı milisin savaştığı İspanya İç Savaşından sonra en çok yabancının savaştığı savaş oldu.[49]
YPG'deki yabancı milisler[değiştir | kaynağı değiştir]
Suriye’de IŞİD’den sonra en fazla yabancı savaşçı alan örgüt YPG’dir. YPG'ye 2013-2015 arasında yabancı savaşçı akını daha çok Türkiye'den olmuştur. Haziran 2015 seçimlerine kadar süren çözüm süreci sayesinde PKK'nın 3.000 ile 4.000 arasında militanı YPG saflarında savaşmaya gönderdiği tahmin edilmektedir.[49] IŞİD'in Kürt bölgelerine saldırması ile birlikte hem Avrupa hem Türkiye'den gelen gönüllü milis sayısı artmıştır. İstihbarat birimlerinin Haziran 2015 raporlarına göre Türkiye'den YPG'ye katılımlar 8.500 civarındadır.[54]
Yabancı militan katılımı PKK ve PKK dışındaki Türk vatandaşları ile sınırlı değildir. Suriye İnsan Hakları Gözlemevine göre toplam 17 ülkeden (Kuzey ve Güney Amerika, Avrupa ve Avustralya) 400'den fazla savaşçı YPG'ye katılmıştır. Emekli ABD askeri Jordan Matson YPG'ye katılan ilk gönüllü idi. IŞİD ile çatışmada yaralandıktan sonra YPG'ya savaşçı kazanmak amacıyla Ekim 2014'te facebook'ta "Rojava aslanları" adıyla bir kampanya başlattı ve kampanyanın da etkisizle 400 kadar YPG'ye katıldı.[49] Temmuz 2015'te YPG'de bulunan yabancı savaşçılar "Uluslararası Özgürlük Taburu" olarak yeniden teşkilatlandılar.[49]
2015'te yapılan bir çalışmaya göre YPG içinde bulunan 52 Amerikalı savaşçının % 59'u emekli askerdir. Bunların dışında 40 ABD vatandaşı peşmerge güçlerinin, 15 ABD'li de Avrupalı gönüllülerle birlikte Irak’taki Dwekh Nawsha ve Nineveh Plains Protection Units isimli Hıristiyan milis gruplarına katılmıştır[49]
Diğer örgütler ile ilişkiler[değiştir | kaynağı değiştir]
Halk Koruma Birlikleri, Suriye İç Savaşı'nda Irak ve Şam İslam Devleti gibi radikal İslamcı örgütlere karşı Özgür Suriye Ordusu, Birleşik Özgürlük Güçleri, Marksist Leninist Komünist Parti ve Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist ile ittifak oluşturmuştur.[55]
Dış yardım[değiştir | kaynağı değiştir]
Halk Koruma Birlikleri'ne Amerika, Avrupa ve Avustralya'dan silah ve lojistik destek ile militan katılımı olmaktadır.[56][57][58][59] Ocak 2016'da YPG Ramelan havaalanını kontrol altına aldı. Suriye Demokratik Güçleri 'YPG ile yapılan anlaşma sonucunda" üssün ABD'ye devredildiğini açıkladı.Aynı saatlerde Kamışlı'ya da Rus askerlerinin geldiği bilgisi sızdı.[60] ABD tarafından YPG'nin de içinde olduğu Suriye Demokratik Güçleri'ne 11 Ekim 2015 tarihinde havadan 50 ton askeri malzeme yardımı yapıldı.[61] ABD'nin ikinci silah yardımı Kasım 2015'te, bu kez karadan yapıldı.[62] Salih Müslim, askeri yardımların Rakka operasyonu için yapıldığını belirtti.[63] Ocak 2017'de yapılan askeri yardım ise çeşitli ağır silahların yanında her biri 10 personel taşıma kapasitesine sahip 200 adet zırhlı personel taşıyıcıdan oluştu.[64] Bu haberlere karşın YPG 1 Şubat 2017'de yaptığı açıklamada Uluslararası koalisyon güçlerinden askeri araç ve panzer aldığı şeklindeki haberlerin gerçek olmadığını, hiçbir silah almadıklarını açıkladı.[65]
2016 Mart ayında ABD, Kobaninin güneyinde yeni bir üs kurmaya başladı.[66][67] Haziran 2016'da Fransa'nın da Kobani Mıştenur tepesinde bir üs kurmaya başladığı açıklandı.[68][69]
20 Mart 2017'da Rudaw gazetesinde YPG sözcüsü Redur Xelil'in Rusya ile Afrin'de bir askeri üs kurma konusunda anlaşma yapıldığı açıklaması yer aldı. Xelil'e göre Rus askerleri zırhlı araçlar ve silahlar ile bölgeye gelmiş ve bu üste YPG savaşçılarına eğitim vereceklerdi. Ertesi gün Rusya Savunma Bakanlığı açıklamanın gerçeği yansıtmadığını, askeri üs değil, "Ateşkesi İzleme Merkezi"nin bir şubesinin açılacağını açıkladı.[70]
Suriye İç Savaşı[değiştir | kaynağı değiştir]
Kontrolündeki yerler[değiştir | kaynağı değiştir]
YPG, Suriye'nin kuzey ve kuzeydoğusunda kontrolü elinde bulundurmaktadır. Buralar, Afrin, Kobani, Tel Abyad, Resulayn, Amuda, Malikiye, Kamışlı,Münbic, Şaddadi ve Hasiçidir.[71] Ayrıca, Halep'in Kürt ağırlıklı mahallesi olarak bilinen Şeyh Mesud mahallesi de YPG kontrolü altındadır.[kaynak belirtilmeli]
Çatışmalardaki durumlar[değiştir | kaynağı değiştir]
YPG, 27 Nisan 2016 tarihinde Halep'in kuzeyindeki Ayn Dakna köyünde gerçekleşen çatışmalarda öldürdüğü militanları bir tırın arkasına koyarak Afrin caddelerinde teşhir etmiştir.[72][73][74][not 1]
Savaş suçu iddiaları[değiştir | kaynağı değiştir]
Çocuk askerler[değiştir | kaynağı değiştir]
16 Aralık 2013'de YPG Genel Komutanlığı, birliklerine gönderdiği bir talimatla 18 yaşını doldurmamış olanların silah altına alınmamasını, bu kurala uymayanların cezalandırılacağını belirtti.[75] Buna karşın 18 yaşından küçük çocukların silah altına alındığını gösteren çok sayıda askere alma gerçekleşti.[42]
5 Haziran 2015'te BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun'un Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne sunduğu "Çocuklar ve Silahlı çatışmalar" adlı raporun Suriye İç Savaşı kısmında, 15 yaşından küçük kız ve erkek çocukların YPG/YPJ tarafından silah altına alındığının tespit edildiği ve çocukların savaş bölgelerinde kullanıldığı açıklandı. Raporda, 13 yaşındaki bir kız çocuğunun örgüt tarafından askeri eğitim amacıyla Resulayn şehrine götürüldüğü ve ailesinin kızlarını görme isteğinin reddedildiğine dair ifadelere yer verildi.[76]
15 Temmuz 2015'te İnsan Hakları İzleme Örgütü'nden yapılan yazılı açıklamada; YPG'nin çocuk askerlerin örgütten çıkarılması konusunda Geneva Call adlı sivil toplum kuruluşu ile imzaladığı taahhüt sözleşmesini uygulamadığını, 18 yaş altı reşit olmayan çocukların YPG ve örgütün kadın kolu YPJ içerisinde çatışmalara dahil edildiğinin tespit edildiğini ve YPG'nin uluslararası hukuku ihlal ettiğini açıkladı.[77][78][79] 28 Ekim 2015'te YPG'den yapılan yazılı açıklamada, 18 yaşından küçük oldukları gerekçesiyle üyelik şartlarını karşılamayan 21 YPG üyesinin görevinin sona erdirildiği ve ailelerine teslim edildiği açıklandı.[80]
Zorla göç ettirme[değiştir | kaynağı değiştir]
13 Ekim 2015'te Uluslararası Af Örgütü, Demokratik Birlik Partisi (PYD) ile askeri kanadı YPG’nin Suriye'nin kuzeyinde Arap ve Türkmen sivillerin yaşadığı bölgeleri kullanılamaz hale getirdiğini, bölge sakinlerini zorla yerlerinden ederek insan haklarını ihlal ettiği ve savaş suçu işlediğini bildiren bir rapor yayımladı.[81][82][83][84] YPG raporu yalanladı ve ihlallerin istisna düzeyinde olduğunu belirterek, savaş suçu işlendiğine dair iddiaların gerçekle ilgisinin bulunmadığını iddia etti.[85][86]
Etnik temizlik[değiştir | kaynağı değiştir]
15 Haziran 2015'te, Suriyeli muhalif gruplar yaptıkları ortak basın açıklamasında, YPG güçlerinin, uluslararası koalisyonun desteğiyle Haseke'nin batı kesimleri ile Rakka'nın Tel Abyad bölgesinde yaptığı etnik ve mezhepsel temizlik ve saldırılar nedeniyle halkın köylerini terk etmek zorunda bırakıldığını" açıkladı.[87][88]
6 Şubat 2016'da Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, PYD ve YPG'yi Suriye'de etnik temizlik yapmak, terör eylemleri düzenlemek ve Esad hükûmeti ile işbirliği yapmakla suçladı.[89][90] 16 Haziran 2015'te Türkiye Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, "Suriye’nin kuzeyindeki bölgelerin kontrolü için savaşan YPG ve Irak ve Şam İslam Devleti'nin etnik temizlik yaptıklarına dair bazı işaretlerin bulunduğuna inandığını" belirtti.[91][92]
PKK bağlantısı iddiaları[değiştir | kaynağı değiştir]
20 Temmuz 2016'da, Avrupa Polis Ofisi (EUROPOL) tarafından yayımlanan "Avrupa Birliği Terörizm Durumu ve Trendi 2016" adlı raporda PYD ve silahlı kanadı YPG'nin PKK'nın Suriye'deki uzantıları olduğuna dair ifadelere yer verildi.[93] 28 Nisan 2017'de Uluslararası Kriz Grubu'nun açıkladığı "IŞİD ile Savaş: Rakka ve Ötesine Doğru" başlıklı bir raporda YPG'nin, PKK'nın Suriye'deki silahlı kolu olduğu belirtildi.[94][95]
17 Ağustos 2017'de, Londra merkezli düşünce kuruluşu Henry Jackson Cemiyeti'nden araştırmacı Kyle Orton tarafından "Unutulan Yabancı Savaşçılar: Suriye'deki PKK" başlıklı bir rapor yayımlandı. Raporda; "YPG'nin PKK ile aynı üyeliği, ideolojiyi paylaştığı ve elebaşı Abdullah Öcalan'dan emir aldığı belirtilerek, örgütün Amerika Birleşik Devletleri öncülüğündeki koalisyonun desteğiyle Suriye'de Esed devletine dayanan otoriter bir devletçik oluşturduğu ifade edildi. Orton ayrıca, PKK'nın Suriye’deki ayrılıkçı projesinin gerçek doğasını gizlemek için aldatıcı propaganda yürüttüğünü ve YPG yönetiminin irili ufaklı konularda PKK liderlerine hesap verdiğine" dair ifadelere yer verdi.[96][97]
Terör örgütü olarak tanınması[değiştir | kaynağı değiştir]
YPG, 14-15 Nisan 2016 tarihleri arasında İstanbul'da gerçekleştirilen 13. İslam İşbirliği Teşkilatı zirvesinin sonuç bildirgesinde PKK, PYD, IŞİD, Boko Haram, el-Kaide gibi birçok örgüt ile birlikte terör örgütü olarak tanımlandı.[98] Temmuz 2017'de Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK), YPG ve PYD'nin terör örgütleri listesine alınması için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne başvuruda bulundu.[99]
Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]
Dipnotlar[değiştir | kaynağı değiştir]
- ^ Öldürülen militanlar bazı kaynaklarda "cihatçı", bazılarında El Nusra mensubu, bazı kaynaklarda ise Özgür Suriye Ordusu mensupları olarak geçmektedir.
Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
- ^ Perry, Tom (15 August 2015). "Syrian Kurds now say they now control territory the size of Qatar and Kuwait combined". http://www.businessinsider.com.au/syrian-kurds-now-say-they-now-control-territory-the-size-of-qatar-and-kuwait-combined-2015-8.
- ^ http://thekurdishproject.org/latest-news/rojava/interview-with-kurdish-ypg-leader-polat-can/
- ^ van Wilgenburg, Wladimir (5 April 2013). "Conflict Intensifies in Syria's Kurdish Area". Syria Pulse (Al Monitor). http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2013/04/conflict-intensifies-syrian-kurdish-region.html. Erişim tarihi: 9 October 2014.
- ^ a b c d e Arşivlenmiş kaynak: YPG: The Kurdish militia battling IS jihadists for Syria town, orijinal kaynak: Global Post
- ^ a b c Arşivlenmiş kaynak: IS - YPG: Kurdische Speerspitze im Kampf gegen Jihadisten in Syrien, orijinal kaynak: Tiroler Tageszeitung
- ^ Tuğg. Dr. Oktay Bingöl, Suriye'de Kürt Hareketi: PYD/YPG'nin PKK ve Bölgesel Kürt Dinamiği ile ilişkisi ve Türkiye'ye etkileri
- ^ Alsharq.de, Syrien: die kurdische Expansion hat ihren Preis
- ^ El- Cezire, Kurds oust Syrian forces from northern towns
- ^ A Rare Glimpse into Kurdish Armed Forces in Syrian Kurdistan
- ^ Die vergessene Front in Syrien
- ^ PYD'nin petrol geliri: 2 milyar dolar, Timetürk, 9.8.2016 tarihinde alındı.
- ^ a b c d e f Analysis: YPG - the Islamic State's worst enemy, Michael Stephens, JDW Correspondent - IHS Jane's Defence Weekly
- ^ Meet the PKK 'Terrorists' Battling the Islamic State on the Frontlines of Iraq, John Beck, Vice News
- ^ Kürdish tank, Milliyet, 26.05.2014 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Selbst gebaute Panzer: Diese skurrilen Fahrzeuge sollen den IS stoppen, N24, 30 Eylül 2014 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Umgebaute LKW und Traktoren, focus online, 30 Eylül 2014 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ YPG: 45 bin militanımız var, Evrensel, 11 Kasım 2013 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Türkiye’den YPG’ye 8 bin 500 militan, Hürriyet, 25 Haziran 2015 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ a b Suriyeli Kürt YPG 100 Bin Askeri Gücü Hedeflediklerini Açıkladı, http://washingtonhatti.com, 28.04.2017 tarihinde alındı.
- ^ a b YPG’nin Hıristiyan yabancı savaşçıları, Star, 19 Aralık 2015 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ YPG'ye yabancı savaşçı katılımı patladı!, 12.07.2015 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Suriyeli Ezidiler IŞİD’e karşı YPG’den eğitim alıyor, Diken, 17.08.2015 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ KYB: YPG Şengal’de kalmamalı, Rudaw, 4.11.2015 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Şengal operasyonunda hangi güçler yer aldı?, BBC Türkçe, 13 Kasım 2015 tarihli haber, 09.08.2016 tarihli haber.
- ^ Şengal’de kaç silahlı güç var?, 4 Temmuz 2016 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Bürgerkrieg in Syrien Dschihadisten mit Milan-Raketen, 22 Ocak 2014 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Balance of the War Against Hostile Groups in Rojava, Northern Syria: Year 2015, ypgrojava.com sitesinden 1 Ocak 2016 tarihli haberin arşiv kaydı, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ PYD-YPG Kayıplarının Analizi (İnfografik), 21.05.2016 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ 4 aylık Kobanê direnişinin bilançosu açıklandı, evrensel.net, 29 Ocak 2015 tarihli haber,11.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ BİLANÇO – Kobani’de IŞİD’den 1091, Kürtler’den 462…, rudaw.net, 16 Ocak 2016, 11.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ a b Kürt kadın direnişinin kökleri, Yeni Özgür Politika, 13 Kasım 2014 tarihli haber, 12.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ YPJ’nin Kadınları Öylece Gökten mi Düştü?, Meral Çiçek, 12.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Rojava devriminin teminatı: Kadın Taburları 1, Özgür Gündem, 12.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Sınır tanımayan direnişin ve özgürlüğün çığlığı: Kobanê - 4, http://www.yuksekovahaber.com, DİHA, 12.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ a b IŞİD kadınlar taburu kurdu, Hürriyet, 3 Şubat 2014, 16.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Irak Kürt Yönetimi: Kadın Peşmergeler IŞİD'e karşı cephede, BBC Türkçe, 16 Temmuz 2014, 16.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Peşmerge'nin kadın yüzbaşısı öldü, milliyet.com.tr, 12.10.2014, 26.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ a b Die Frau, die Al-Kaida das Fürchten lehrt, Frank Nordhausen, Frankfurter Rundschau, 28 Şubat 2014, 16.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Waffen für die PKK?, Ulla Jelpke ile röportaj, Tomasz Konicz, heise.de, 26.08.2014, 16.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Erste Deutsche stirbt im Kampf mit IS-Terroristen, stern.de, 9 Mart 2015, 16.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Kurdish mother-of-two launches suicide attack to slow Islamic State advance in desperate battle for Kobane, main online, 6 Ekim 2014, 16.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ a b c Frauen im Kampf gegen den "Islamischen Staat", Deutsche Welle, 04.10.2014, 18.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Kobani’de ‘fedai eylemi’: YPJ savaşçısı IŞİD’e intihar saldırısı düzenledi, Diken, 06.10.2014, 18.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ YPG, IŞİD'e karşı intihar eylemi başlattı, 06.10.2014, 18.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ a b PYD taktik değiştirdi: Binalara IŞİD bayrağı çekiyorlar!, Haber Türk, 8 Ekim 2014, 18.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ IŞİD saldırılarına karşı intihar eylemi düzenledi, Milliyet, 6 Ekim 2014, 18.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ a b Yabancı Savaşçılar ve IŞİD, Melisa Tekeli, 11.05.2015, 25.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ IŞİD'in militan sayısı açıklandı, TRT Haber, 12 Eylül 2014, 25.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ a b c d e f g Suriye İç Savaşında Yabancı Savaşçılar, Tuğg. Dr. Oktaz Bingöl, 23.03.2016, 25.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ 3000'den fazla Avrupalı 'IŞİD'e katıldı', BBC Türk, 26 Eylül 2014, 25.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ İşte Esad'ın kayıp asker sayısı, Mehmetçik TV, 13 Mart 2014, 26.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Suriye’deki ithal Şii savaşçılar, Aljazeera Türk, 22 Temmuz 2015, 25.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Suriye'de İran işgali: 60 bin Şii milis Suriye'de, Timetürk, 20.02.2016, 25.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Türkiye’den YPG’ye 8 bin 500 militan, Hürriyet, 25 Haziran 2015, 25.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ http://www.radikal.com.tr/dunya/kobanide_ypgye_osodan_destek-1215199
- ^ http://www.milliyet.com.tr/rojava-yi-terk-etmeyecegim/siyaset/ydetay/1958734/default.htm
- ^ http://www.haberler.com/abd-li-eski-asker-ypg-saflarina-gecti-6563439-haberi/
- ^ http://www.habervitrini.com/dunya/amerikali-kadin-asker-ypgpkkya-katildi-852507/
- ^ http://tr.euronews.com/2015/07/24/ypg-ye-batili-militan-akini/
- ^ ABD askerleri Ramelan’a Rus askerleri Kamışlı’ya konuşlandı, Sözcü, 21 Ocak 2016 tarihli haber, 09.08.2016'da alındı.
- ^ ABD, Haseke'ye 50 ton silah ve cephane indirdi, BBC Türkçe, 12 Ekim 2015 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ ABD'den Demokratik Suriye Güçlerine İkinci Silah Yardımı, http://www.nerinaazad.com, 16.11.2015 tarihli haber, 09.08.2015 tarihinde alındı.
- ^ 'Silah yardımı Rakka operasyonu için', 15.10.2015 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ ABD'den DSG'ye ağır silah ve zırhlı araç yardımı, tr.sputniknews.com, 31 Ocak 2017 tarihli haber, 28.03.2017 tarihinde alındı.
- ^ Güçlerimiz Uluslararası Koalisyon Güçlerinden Herhangi Bir Silah Almamıştır, YPG resmi sitesi, 1 Şubat 2017 tarihli açıklama, 28.03.2017 tarihinde alındı.
- ^ ABD, Suriye'de askeri üs için PYD ile görüştü... 'İndirim' iddiası, Cumhuriyet, 21 Nisan 2016 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ ABD, Rakka operasyonu için Kobani ve Rimelan'da hava üssü kuruyor, 10 Mart 2016 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Fransız askerleri Kobani’de üs kuruyor, 13 Haziran 2016 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ PKK ve YPG, Ezidiler'e silah eğitimi veriyor, 18.08.2015 tarihli haber, 09.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ Rusya'dan YPG'ye yalanlama, Rudaw, 20.03.2017 tarihli haber, 28.03.2017 tarihinde alındı.
- ^ http://www.haberturk.com/dunya/haber/1091260-tel-abyad-sinir-kapisina-oso-bayragi-asildi
- ^ "Afrin sokaklarında PYD vahşeti". Hürriyet. 29 Nisan 2016. http://m.hurriyet.com.tr/afrin-sokaklarinda-pyd-vahseti-40096378. Erişim tarihi: 29 Nisan 2016.
- ^ "YPG, ÖSO üyelerinin cesetlerini teşhir etti". Al Jazeera Türk. 29 Nisan 2016. http://www.aljazeera.com.tr/haber/ypg-oso-uyelerinin-cesetlerini-teshir-etti. Erişim tarihi: 29 Nisan 2016.
- ^ YPG, cihatçıların cesetlerini teşhir etti
- ^ YPG, çocuk asker alımını yasakladı, 17.12.2013, 18.08.2016 tarihinde alındı.
- ^ "Children and armed conflictː Report of the Secretary-General". Birleşmiş Milletler. 5 Haziran 2015. ss. 32. http://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/69/926. Erişim tarihi: 03 Ocak 2016.
- ^ Abrahams, Fred (15 Temmuz 2015). "Syria: Kurdish Forces Violating Child Soldier Ban". İnsan Hakları İzleme Örgütü. 14 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151214054259/https://www.hrw.org/news/2015/07/10/syria-kurdish-forces-violating-child-soldier-ban-0. Erişim tarihi: 27 Aralık 2015.
- ^ "Human Rights Watch: YPG Still Using Child Soldiers". Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu. 16 Temmuz 2015. http://en.etilaf.org/all-news/local-news/human-rights-watch-ypg-still-using-child-soldiers.html. Erişim tarihi: 27 Aralık 2015.
- ^ "YPG uluslararası yasaları ihlal ediyor". Anadolu Ajansı. Ankara. 15 Temmuz 2015. http://aa.com.tr/tr/dunya/ypg-uluslararasi-yasalari-ihlal-ediyor/25796. Erişim tarihi: 27 Aralık 2015.
- ^ "YPG 18 yaşından küçükleri örgüte almayacak". Evrensel. 28 Ekim 2015. http://www.evrensel.net/haber/263794/ypg-18-yasindan-kucukleri-orgute-almayacak. Erişim tarihi: 03 Ocak 2016.
- ^ "Syria: US ally’s razing of villages amounts to war crimes". Uluslararası Af Örgütü. 13 Ekim 2015. 21 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20151121071122/https://www.amnesty.org/en/latest/news/2015/10/syria-us-allys-razing-of-villages-amounts-to-war-crimes/. Erişim tarihi: 27 Aralık 2015.
- ^ "US-backed Kurdish forces 'committing war crimes against Syrian civilians'". The Guardian. 13 Ekim 2015. http://www.theguardian.com/world/2015/oct/13/us-backed-kurdish-forces-committing-war-crimes-against-syrian-civilians. Erişim tarihi: 27 Aralık 2015.
- ^ Taylor, Adam (12 Ekim 2015). "Report: U.S.-backed Kurdish rebels may have committed war crimes in Syria". The Washington Post. https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2015/10/12/report-u-s-backed-kurdish-rebels-may-have-committed-war-crimes-in-syria/. Erişim tarihi: 27 Aralık 2015.
- ^ Dettmer, Jamie (13 Ekim 2015). "Af Örgütü'nden YPG'ye Ağır Suçlama". Amerika'nın Sesi. http://www.amerikaninsesi.com/content/af-orgutunden-ypg-ye-suclama/3004071.html. Erişim tarihi: 27 Aralık 2015.
- ^ "YPG: Uluslararası Af Örgütü'nün iddiaları gerçek dışı". Evrensel. 15 Ekim 2015. http://www.evrensel.net/haber/262881/ypg-uluslararasi-af-orgutunun-iddialari-gercek-disi. Erişim tarihi: 27 Aralık 2015.
- ^ "Syria Kurds 'razing villages seized from IS' - Amnesty". BBC. 13 Ekim 2015. http://www.bbc.com/news/world-middle-east-34511134. Erişim tarihi: 27 Aralık 2015.
- ^ "Syrian rebels accuse Kurds of ethnic cleansing". Associated Press. Times of Israel (Beyrut). 15 Haziran 2015. http://www.timesofisrael.com/syrian-rebels-accuse-kurds-of-ethnic-cleansing/. Erişim tarihi: 26 Mart 2016.
- ^ Louisa Loveluck, Magdy Samaan (15 Haziran 2015). "Syrian rebels accuse Kurdish forces of 'ethnic cleansing' of Sunni Arabs". The Daily Telegraph (Kahire). http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/middleeast/syria/11676808/Syrian-rebels-accuse-Kurdish-forces-of-ethnic-cleansing-of-Sunni-Arabs.html. Erişim tarihi: 26 Mart 2016.
- ^ "'Ellerinde Batı'nın her ülkesinin silahı var'". Al Jazeera Türk. 6 Şubat 2016. http://www.aljazeera.com.tr/haber/ellerinde-batinin-her-ulkesinin-silahi-var. Erişim tarihi: 26 Mart 2016.
- ^ "ABD ve YPG'den 'etnik temizlik" iddialarına yanıt". Radikal. 16 Haziran 2015. http://m.radikal.com.tr/dunya/abd_ve_ypgden_etnik_temizlik_iddialarina_yanit-1380189. Erişim tarihi: 26 Mart 2016.
- ^ "Turkey accuses Kurdish forces of 'ethnic cleansing' in Syria". Agence France-Presse. Yahoo!. 16 Haziran 2015. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160305150013/http://news.yahoo.com/turkey-accuses-kurdish-forces-ethnic-cleansing-syria-093148734.html. Erişim tarihi: 26 Mart 2016.
- ^ "Bülent Arınç'ın açıklaması". Reuters. T.C. Başbakanlık Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü. 16 Haziran 2015. 28 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20160328174528/http://www.byegm.gov.tr/ENGLISH/haber/arinc-suriyenin-kuzeyinde-etnik-temizlik-yapildiginin-isaretleri-mevcut/81405. Erişim tarihi: 26 Mart 2016.
- ^ "PKK ve PYD Europol raporunda". Anadolu Ajansı. 21 Temmuz 2016. http://aa.com.tr/tr/dunya/pkk-ve-pyd-europol-raporunda-/613026. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2016.
- ^ "Fighting ISIS: The Road to and beyond Raqqa". Uluslararası Kriz Grubu. 28 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170428170352/https://www.crisisgroup.org/middle-east-north-africa/eastern-mediterranean/syria/b053-fighting-isis-road-and-beyond-raqqa. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2017.
- ^ "Soros'un kurduğu örgüt: YPG, PKK'nın Suriye kolu". Sputnik. 2 Mayıs 2017. https://tr.sputniknews.com/avrupa/201705021028316305-soros-kurdugu-orgut-ypg-pkk-suriye-kolu/. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2017.
- ^ Orton, Kyle. "The Forgotten Fighters: The PKK in Syria". Henry Jackson Cemiyeti. 21 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. http://web.archive.org/web/20170821170559/http://henryjacksonsociety.org/2017/08/17/the-forgotten-fighters-the-pkk-in-syria/. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2017.
- ^ "İngiliz Düşünce Kuruluşundan ‘YPG’ Uyarısı". Amerika'nın Sesi. 17 Ağustos 2017. https://www.amerikaninsesi.com/a/ingiliz-dusunce-kurulusundan-ypg-uyarisi/3989917.html. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2017.
- ^ "13th Session of the Islamic Summit Conference Istanbul Declaration On Unity and Solidarity for Justice and Peace". İslam İşbirliği Teşkilatı. 15 Nisan 2016. https://oic2016istanbulsummit.org/wp-content/uploads/2016/04/istanbul_declaration.pdf. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2016.
- ^ "SMDK'dan BM'ye 'YPG terör listesine alınsın' başvurusu". Sputnik. 28 Temmuz 2017. https://tr.sputniknews.com/columnists/201707281029470686-suriye-muhalefet-bm-ypg-teror-liste/. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2017.
|