მთავარი გვერდი
|
მარშალის კუნძულები — წყნაროკეანური სახელმწიფო მიკრონეზიაში, ასოცირებული სახელმწიფო აშშ-თან. დასავლეთიდან და სამხრეთ-დასავლეთიდან ესაზღვრება მიკრონეზიის ფედერაციული შტატების, ხოლო სამხრეთიდან კირიბატის ტერიტორიული წყლები. გარდა ამისა, მას ესაზღვრება წყნარი ოკეანის ნეიტრალური წყლები. სანაპირო ზოლის სიგრძე — 370,4 კმ. სახელმწიფო მდებარეობს მარშალის კუნძულების არქიპელაგის 29 ატოლზე და 5 კუნძულზე, რომელიც შედგება რალიკის და რატაკის ჯაჭვისაგან. ხმელეთის საერთო ფართობი — 181,3 კმ²; ლაგუნებით დაკავებული ტერიტორიის ფართობი — 11 673 კმ². მოსახლეობა — 53 158 კაცი (2011). დედაქალაქი — მაჯურო. ევროპელების მიერ შემჩნეული პირველი კუნძულია ბოკაკი, რომელიც 1526 წელს აღმოაჩინა ესპანელმა ზღვაოსანმა ალონსო დე სალასარმა. შემდგომში მარშალის კუნძულები მონაცვლეობით ხდებოდა სხვადასხვა კოლონიური იმპერიების ტერიტორია: 1886 წელს — გერმანიის იმპერიის, 1914 წელს — იაპონიის, რომელმაც გააგრძელა კუნძულების ფლობა პირველი მსოფლიო ომის შემდეგაც უკვე ერთა ლიგის მანდატით, 1947 წელს — შევიდა გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის სამეურვეო ტერიტორიის შემადგენლობაში აშშ-ის მართვის ქვეშ. მარშალის კუნძულები, როგორც სახელმწიფო წარმონაქმნი შეიქმნა 1983 წელს წყნარი ოკეანის კუნძულების სამეურვეო ტერიტორიის დაყოფის შედეგად. 1986 წლიდან მარშალის კუნძულები იმყოფება „თავისუფალ ასოციაციაში“ აშშ-თან. მარშალის კუნძულები — გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის, სამხრეთ წყნარი ოკეანის კომისიისა და წყნარი ოკეანის კუნძულების ფორუმის წევრია. არქიპელაგს მარშალის კუნძულები დაერქვა ბრიტანელი კაპიტნის, ჯონ მარშალის პატივსაცემად, რომელიც მეორე კაპიტან ტომას გილბერტთან ერთად, რომლის პატივსაცემადაც დაერქვა სახელი მეზობელ გილბერტის კუნძულებს, იკვლევდა არქიპელაგს 1788 წელს პატიმრების გადაყვანის დროს ახალ სამხრეთ უელსში.
ტეხასის რევოლუცია ან იგივე ტეხასის ომი დამოუკიდებლობისათვის — შეიარაღებული კონფლიქტი მექსიკასა და მისი ერთ-ერთი შტატის — კოაუილა-ი-ტეხასის შემადგენელი ნაწილის – ტეხასის ახალმოსახლეთა შორის. ომი გრძელდებოდა 1835 წლის 2 ოქტომბრიდან 1836 წლის 21 აპრილამდე, მაგრამ ზღვაზე ბრძოლები 1840 წლამდე გაგრძელდა. დაპირისპირებები ტეხასის ამერიკელ მაცხოვრებლებსა (რომლებიც იქ მცხოვრებ მექსიკელებზე მეტნი იყვნენ) და მექსიკის მთავრობას შორის მას შემდეგ დაიწყო, რაც 1835 წელს, მექსიკის პრეზიდენტმა, გენერალმა ანტონიო ლოპეს დე სანტა-ანამ გააუქმა 1824 წლის კონსტიტუცია და მიიღო ახალი, ანტი-ფედერალისტური კონსტიტუცია.
- ნობელის პრემიის ლაურეატები ფიზიოლოგიისა და მედიცინის დარგში ამერიკელი მეცნიერები ჯეფრი ჰოლი, მაიკლ როსბაში და მაიკლ იანგი გახდნენ.
- ესპანეთის ხელისუფლების მიერ აუღიარებელ რეფერნდუმზე კატალონიელთა 90 % ხმა დამოუკიდებლობას დაუჭირა.
- ქდკ/ქსკ-მ ანგელა მერკელის (სურათზე) ხელმძღვანელობით პირველი ადგილი დაიკავა გერმანიის საპარლამენტო არჩევნებში.
- 7.1 მაგნიტუდის მიწისძვრამ მექსიკაში 248 ადამიანი იმსხვერპლა.
- ქართველი ტენორი ზურაბ სოტკილავა 80 წლის ასაკში გარდაიცვალა.
- NASA-მ სატურნის 20-წლიანი მისია დაასრულა — კოსმოსური ხომალდი კასინი სატურნის ატმოსფეროში გაანადგურა.
- 1187 : იერუსალიმის ალყა - ჯვაროსანთა 88 წლიანი მმართველობის შემდეგ სალადინი იერუსალიმს იღებს.
- 1552 : ივანე მრისხანე (სურათზე) ყაზანს იღებს.
- 1835 : ტეხასის რევოლუცია იწყება გონზალესის ბრძოლით.
- 1924 : ჟენევის პროტოკოლი მიიღეს ერთა ლიგის განმტკიცებისთვის.
- 1928 : მადრიდში საზოგადოება ოპუს დეი დაარსდა.
- 1935 : იტალიის ჯარები აბისინიაში შეიჭრნენ.
- 1941 : მმო - ნაცისტებმა ოპერაცია ტაიფუნი დაიწყეს - მასიური იერიში მოსკოვზე, რომელიც სამი თვე გაგრძელდა.
- 1968 : მშვიდობიანი სტუდენტური დემონსტრაცია მეხიკო-სიტიში ტლატელოლკოს ხოცვაში გადაიზარდა.
ვიკიპედიის ახალი მასალებიდან:
- მცხეთის დავითნის სახელით ცნობილი X-XI საუკუნეების ქართული ხელნაწერი საქართველოში არაბული ციფრების გამოყენების ერთ-ერთ უძველესი ნიმუშია; ერთ-ერთ გვერდზე (246-r-v) წარმოდგენილია ციფრები კლებადობის მიხედვით, 9-დან 1-მდე (იხ. სურათზე).
- მარტინ ლუთერის მიერ გამოთქმული ანტისემიტური მოსაზრებების გამო მის მიმართ არაერთგვაროვანი დამოკიდებულება არსებობს.
- შვეიცარიელი იოჰან ფონლანთენი ყველაზე ახალგაზრდა ფეხბურთელია, რომელმაც ევროპის საფეხბურთო ჩემპიონატებზე გოლის გატანა შეძლო. მან ევრო 2004-ზე გოლი 18 წლისამ და 141 დღისამ გაიტანა.
- ვეფხისტყაოსნის დღემდე მოღწეული უძველესი სრული ხელნაწერი კალიგრაფ მამუკა თავაქალაშვილის მიერაა შესრულებული 1646 წელს. ამავე ხელნაწერს ერთვის ვეფხისტყაოსნის დღეისათვის ცნობილი უძველესი ილუსტრაციები, რომლებიც აგრეთვე მამუკა თავაქალაშვილს ეკუთვნის.
- ჰეროდოტეს ცნობით, ჯერ კიდევ ძვ. წ. XXX საუკუნეში მემფისიის გარშემო ფარაონმა მენესმა ააგო ჯებირი, რომელსაც უნდა დაეცვა ქალაქი ადიდებული ნილოსის წყლისაგან.
- დღემდე შექმნილ კალენდარულ სისტემებს შორის, ასტრონომიულ წელიწადთან შესაბამისობის თვალსაზრისით, ყველაზე ზუსტია შესწორებული იულიუსის კალენდარი, რომელსაც კონსტანტინოპოლის, ალექსანდრიის, ანტიოქიის, რუმინეთის, ბულგარეთის, კვიპროსის, საბერძნეთის, ალბანეთის, პოლონეთის, ჩეხეთისა და სლოვაკეთის მართლმადიდებელი ეკლესიები გამოიყენებენ.
- 1957 წელს BBC-ის ეთერში გავიდა დოკუმენტური ფილმი, რომელშიც აღწერილი იყო, თუ როგორ აშენებენ შვეიცარიაში სპაგეტის ხეებს და იღებენ მოსავალს. ეს საპირველაპრილო ხუმრობა იყო.
![]() |
ვიკისაწყობი მედიაფაილების თავისუფალი საცავი |
![]() |
ვიკისიახლენი თავისუფალი სიახლეები |
![]() |
ვიქსიკონი ლექსიკონი და თეზაურუსი |
![]() |
ვიკიციტატა ციტატების კოლექცია |
![]() |
ვიკიწიგნები თავისუფალი სახელმძღვანელოები |
![]() |
ვიკიწყარო თავისუფალი ბიბლიოთეკა |
![]() |
ვიკისახეობები ჯიშთა და სახეობათა საცავი |
![]() |
ვიკივერსიტეტი საგანმანათლებლო მასალები |
![]() |
მეტა-ვიკი ვიკიმედიის პროექტების კოორდინაცია |
![]() |
ვიკივოიაჟი თავისუფალი გზამკვლევი |
![]() |
ვიკიმონაცემები მონაცემთა ბაზა |
![]() |
მედიავიკი უფასო პროგრამული უზრუნველყოფა |