1971
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Rok 1971 / MCMLXXI
stulecia: XIX wiek ~ XX wiek ~ XXI wiek
dziesięciolecia: 1940–1949 • 1950–1959 • 1960–1969 • 1970–1979 • 1980–1989 • 1990–1999 • 2000–2009
lata: 1961 « 1966 « 1967 « 1968 « 1969 « 1970 « 1971 » 1972 » 1973 » 1974 » 1975 » 1976 » 1981
Rok 1971 ogłoszono[edytuj]
Wydarzenia w Polsce[edytuj]
- 7 stycznia – Jerzy Kulej zakończył karierę sportową.
- 19 stycznia:
- Biuro Polityczne KC PZPR podjęło decyzję o odbudowie Zamku Królewskiego w Warszawie.
- uruchomiono produkcję w zakładach UNITRA-Lubartów.
- 20 stycznia:
- I Sekretarz KC PZPR, Edward Gierek, wobec zgromadzonych działaczy kultury i nauki, przekazał decyzję Komitetu Centralnego podjęcia odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie.
- zawiązał się Obywatelski Komitet Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie.
- 22 stycznia – rozpoczął się strajk w Stoczni im. Adolfa Warskiego w Szczecinie.
- 25 stycznia – Edward Gierek podczas przemówienia w Stoczni Gdańskiej zadał słynne pytanie „Pomożecie?”.
- 6 lutego – rozpoczęło się VIII Plenum KC PZPR poświęcone ocenie wydarzeń grudniowych.
- 10 lutego – początek strajków w Łodzi
- 12 lutego – premiera 1. odcinka serialu Doktor Ewa.
- 15 lutego – rząd odwołał grudniowe podwyżki artykułów żywnościowych.
- 20 lutego – wszedł do służby okręt hydrograficzny ORP Kopernik.
- 9 marca – Włodzimierz Janiurek został pierwszym rzecznikiem prasowym rządu.
- 11 marca:
- dowódca Marynarki Wojennej adm. Ludwik Janczyszyn wydał rozkaz o utworzeniu w Gdyni 3 Flotylli Okrętów.
- transatlantyk MS Batory został sprzedany na złom do Hongkongu.
- 16 marca – pierwsza eksperymentalna transmisja kolorowego programu telewizyjnego przy użyciu francuskiego systemu SECAM.
- 18 marca – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Wakacje z duchami.
- 19 marca – premiera filmu Kto wierzy w bociany?
- 23 marca – 18 górników zginęło w katastrofie w KWK Rokitnica w Zabrzu.
- 30 marca – Zabrze: został uratowany górnik KWK Rokitnica Alojzy Piontek, uwięziony pod ziemią od czasu katastrofy 23 marca.
- 20 kwietnia – powstał klub sportowy GKS Tychy.
- 30 kwietnia:
- Bielsko-Biała: zlikwidowano komunikację tramwajową.
- premiera filmu Hydrozagadka.
- 1 maja – premiera filmu Kocie ślady.
- 7 maja – premiera filmu Epilog norymberski.
- 9 maja – po wieloletniej budowie oficjalnie otwarto halę widowiskową Spodek w Katowicach.
- 21 maja – premiera komedii filmowej Dzięcioł w reżyserii Jerzego Gruzy.
- 8 czerwca – premiera komedii muzycznej Milion za Laurę w reżyserii Hieronima Przybyła.
- 19 czerwca – otwarto molo w Kołobrzegu.
- 20 czerwca – w Warszawie, płotkarz Mirosław Wodzyński ustanowił rekord Polski w biegu na 110 m przez płotki (13,6 s.)
- 21 czerwca – w Gdyni otwarto Muzeum Oceanograficzne i Akwarium Morskie.
- 25 czerwca – premiera filmu psychologicznego Martwa fala w reżyserii Stanisława Lenartowicza.
- 26 czerwca:
- o 19:50 piorun uderzył w magazyn ropy naftowej Rafinerii Czechowice. Gaszenie pożaru było największą akcją gaśniczą w Polsce. Nocą, po godz. 1:00, nastąpił wyrzut płonącej ropy, w wyniku którego zginęło 37 strażaków i osób biorących udział w akcji. Pożar ugaszono po ponad 70 godzinach.
- w Warszawie, Krystyna Hryniewiecka ustanowiła rekord Polski w biegu na 400 m wynikiem 53,4 s.
- 28 czerwca – w Warszawie, Kazimierz Maranda ustanowił rekord Polski w biegu na 3000 m przeszkodami (8:28,2 s.)
- 1 lipca – Polskie Radio rozpoczęło nadawanie audycji Lato z Radiem.
- 10 lipca – pierwszy w Polsce program telewizyjny w kolorze.
- 14 lipca – w Warszawie otwarto nowo wybudowany gmach ambasady Francji.
- 25 sierpnia – władze radzieckie podjęły decyzję o likwidacji Cmentarza Orląt lwowskich.
- 27 sierpnia – premiera polskiej komedii Nie lubię poniedziałku w reżyserii Tadeusza Chmielewskiego.
- 28 sierpnia – Zofia Kołakowska ustanowiła rekord Polski w biegu na 1500 m wynikiem 4:18,6 s.
- 29 sierpnia:
- Tadeusz Kulczycki ustanowił rekord Polski w biegu na 400 m przez płotki wynikiem 50,2 s.
- Danuta Wierzbowska ustanowiła rekord Polski w biegu na 800 m wynikiem 2:2,6 s.
- 1 września – premiera filmu Jeszcze słychać śpiew i rżenie koni... - w reżyserii Mieczysława Waśkowskiego.
- 9 września – Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek serialu Przygody psa Cywila.
- 13 września – prześladowany ze względów politycznych Eugeniusz Pieniążek, na własnej konstrukcji jednoosobowym samolocie Kukułka, nielegalnie przekroczył granicę i przez Słowację i Węgry dotarł do Suboticy w Jugosławii.
- 17 września:
- premiera filmu Motodrama.
- w Poznaniu odbył się pierwszy występ kabaretu Tey.
- 21 września – rozpoczął się proces członków antykomunistycznej organizacji Ruch.
- 24 września – odbyła się premiera filmu Życie rodzinne.
- 5 października – premiera filmu Kłopotliwy gość.
- 6 października – bracia Kowalczykowie podłożyli bombę w auli Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu.
- 10 października – Polska przegrała z RFN 1:3 w rozegranym w Warszawie meczu eliminacyjnym do piłkarskich mistrzostw Europy.
- 22 października – pochodząca ze starożytnego Egiptu mumia Dżed-Amonet-ius-anch została przewieziona na 11 lat z muzeum w Raciborzu do Muzeum Narodowego w Warszawie.
- 23 października – ogłoszono wyroki w procesie przywódców antykomunistycznej organizacji Ruch.
- 27 października – w szpitalu w Trzebnicy dr Ryszard Kocięba przeprowadził pierwszą w Europie, udaną operację przyszycia ręki.
- 23 listopada – Rada Ministrów PRL pod przewodnictwem Piotra Jaroszewicza uchwałą nr 256/1 uchyliła uchwały Rady Ministrów Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej z 26 września 1946 o pozbawieniu obywatelstwa polskiego 76 oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.
- 1 grudnia – ukazał się pierwszy numer dziennika regionalnego Echo Dnia.
- 4 grudnia – rozpoczęto wydobycie w Kopalni Węgla Kamiennego „Borynia” w Jastrzębiu-Zdroju.
- 6 grudnia:
- rozpoczął się VI zjazd PZPR. Gośćmi Zjazdu byli m.in. przywódcy państw socjalistycznych Leonid Breżniew, Erich Honecker, Gustáv Husák, János Kádár, Nicolae Ceaușescu i Todor Żiwkow
- w Polsce rozpoczęto transmisje, regularnie raz w tygodniu, kolorowego programu telewizyjnego. Codziennie w kolorze pojawiała się transmisja z obrad zjazdu PZPR.
- 11 grudnia – zakończył obrady VI zjazd PZPR.
Wydarzenia na świecie[edytuj]
- 1 stycznia:
- Francja objęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
- w USA zabroniono reklamowania papierosów w telewizji.
- 2 stycznia – 66 osób zginęło, gdy w trakcie meczu runęła bariera na trybunie stadionu Ibrox Park w Glasgow.
- 5 stycznia – socjalistyczny rząd chilijski Salvadora Allende nawiązał stosunki dyplomatyczne z ChRL.
- 8 stycznia – urugwajscy partyzanci Tupamaros uprowadzili brytyjskiego ambasadora Geoffreya Jacksona.
- 15 stycznia:
- oddano do użytku Wielką Tamę w Asuanie.
- premiera filmu Znikający punkt.
- 25 stycznia:
- Milton Obote, prezydent Ugandy, został obalony przez Idi Amina.
- w północno-zachodnich Indiach utworzono stan Himachal Pradesh.
- 26 stycznia – powódź błyskawiczna w Canberze w wyniku której zginęło 7 osób, 15 zostało rannych.
- 31 stycznia:
- 3 lutego – walczący z korupcją wśród nowojorskiej policji funkcjonariusz Frank Serpico został, przy braku wsparcia swych partnerów, postrzelony w twarz przez handlarzy narkotyków na Brooklynie, a następnie pozostawiony przez nich bez pomocy. Przeżył dzięki przypadkowemu świadkowi, który wezwał ambulans.
- 5 lutego:
- statek Apollo 14 z trzecią misją załogową wylądował na Księżycu.
- w Urugwaju powstała lewicowa koalicja Szeroki Front.
- 7 lutego – Szwajcarzy opowiedzieli się w referendum za przyznaniem kobietom prawa głosu w wyborach federalnych.
- 8 lutego – na giełdzie w Nowym Jorku został uruchomiony NASDAQ; pierwszy na świecie elektroniczny system obrotu papierami wartościowymi.
- 9 lutego – zakończyła się załogowa misja księżycowa Apollo 14.
- 15 lutego – wprowadzono podział funta szterlinga na 100 pensów. Do tej pory dzielił się na 240 pensów, bądź na 20 szylingów.
- 21 lutego – w Wiedniu podpisano konwencję o substancjach psychotropowych.
- 22 lutego – Hafiz al-Assad został prezydentem Syrii.
- 27 lutego – w Nowym Jorku ukazał się pierwszy numer polonijnego Nowego Dziennika.
- 28 lutego – zniesiono ruch lewostronny w Sierra Leone.
- 8 marca – w bokserskim „pojedynku stulecia” w Nowym Jorku w Madison Square Garden, Joe Frazier pokonał Muhammada Alego.
- 10 marca – William McMahon został premierem Australii.
- 12 marca – premier Turcji Süleyman Demirel został zmuszony przez armię do ustąpienia ze stanowiska.
- 18 marca – zejście lawiny skalnej do jeziora Yanahuin w peruwiańskich Andach wywołało falę powodziową, która zabiła od 200 do 600 osób.
- 22 marca – prezydent Argentyny Roberto Levingston został odsunięty przez wojsko; zastąpił go Alejandro Lanusse.
- 25 marca:
- wojsko pakistańskie rozpoczęło pacyfikację Bengalu Wschodniego, aresztując Mudżibura Rahmana i zabijając wielu innych zwolenników niepodległego Bangladeszu.
- odbył się pierwszy lot samolotu transportowego Ił-76.
- 26 marca:
- Bangladesz proklamował niepodległość (od Pakistanu).
- Chiny i Kamerun nawiązały stosunki dyplomatyczne.
- 29 marca – Charles Manson i jego wspólnicy zostali skazani na śmierć.
- 31 marca – porucznik William Calley został skazany na karę dożywotniego pozbawienia wolności za zabójstwo z premedytacją 22 osób w czasie masakry w wietnamskiej wiosce Mỹ Lai w 1968 roku.
- 3 kwietnia – w Dublinie odbył się 16. Konkurs Piosenki Eurowizji.
- 5 kwietnia – we francuskim magazynie Le Nouvel Observateur ukazał się Manifest 343 podpisany przez 343 znane kobiety, które przyznawały się w nim do dokonania nielegalnej wtedy we Francji aborcji oraz żądały jej legalizacji i wolnego dostępu do środków antykoncepcyjnych.
- 10 kwietnia – do Chin przybył amerykański zespół tenisa stołowego (dyplomacja pingpongowa).
- 12 kwietnia – rozpoczęto budowę pierwszej linii seulskiego metra.
- 14 kwietnia – premiera filmu Zawieszeni na drzewie.
- 15 kwietnia – odbyła się 43. ceremonia wręczenia Oscarów.
- 19 kwietnia:
- została wyniesiona na orbitę pierwsza w historii radziecka załogowa stacja kosmiczna Salut 1.
- Sierra Leone zostało proklamowane republiką. Prezydentem został Siaka Stevens.
- 21 kwietnia:
- 19-letni Jean-Claude Duvalier został prezydentem Haiti, najmłodszym w historii na świecie.
- przechowywany w Kopenhadze zbiór staroislandzkich rękopisów Codex Regius został zwrócony do Reykjavíku.
- 23 kwietnia – został wystrzelony Sojuz 10; pierwsza, nieudana z powodu problemów z dokowaniem misja załogowa na stację orbitalną Salut 1.
- 25 kwietnia – zakończyła się załogowa misja kosmiczna Sojuz 10.
- 1 maja – rozpoczął działalność amerykański operator pociągów pasażerskich Amtrak.
- 3 maja – Walter Ulbricht zrezygnował z funkcji I sekretarza SED, jego następcą został Erich Honecker.
- 5 maja – w pierwszym meczu pod wodzą Kazimierza Górskiego reprezentacja Polski w piłce nożnej pokonała w meczu towarzyskim w Lozannie Szwajcarię 4:2.
- 6 maja – Grecja i Albania wznowiły stosunki dyplomatyczne.
- 9 maja – po awarii rakiety nośnej kilka minut po starcie została zniszczona amerykańska sonda marsjańska Mariner 8.
- 18 maja – w Göteborgu otwarto halę widowiskowo-sportową Scandinavium.
- 19 maja – została wystrzelona radziecka sonda Mars 2.
- 22 maja – około tysiąca osób zginęło w trzęsieniu ziemi w prowincji Bingöl we wschodniej Turcji.
- 23 maja – Rijeka: w katastrofie samolotu pasażerskiego Tu-134 jugosłowiańskich linii Aviogenex zginęło 78 osób.
- 27 maja – 46 osób zginęło, a 25 zostało rannych w katastrofie kolejowej pod Wuppertalem w Nadrenii Północnej-Westfalii.
- 28 maja – została wystrzelona radziecka sonda Mars 3.
- 30 maja – w kierunku Marsa wystrzelono bezzałogową sondę kosmiczną Mariner 9.
- 2 czerwca – Pimen został wybrany na patriarchę Moskwy i Wszechrusi.
- 6 czerwca:
- został wystrzelony Sojuz 11 z drugą załogą na stację orbitalną Salut 1.
- 50 osób zginęło w wyniku zderzenia w okolicach Los Angeles samolotu pasażerskiego McDonnell Douglas DC-9 z myśliwcem McDonnell Douglas F-4 Phantom II.
- 7 czerwca – na stację orbitalną Salut 1 przybyła jej druga stała załoga.
- 10 czerwca – prezydent Richard Nixon ogłosił zniesienie sankcji gospodarczych wobec Chin.
- 17 czerwca – prezydent USA Richard Nixon ogłosił wojnę z narkotykami.
- 25 czerwca:
- sformowano zespół akrobacyjny kanadyjskich sił powietrznych Snowbirds.
- w Eugene, Amerykanin Rod Milburn ustanowił rekord świata w biegu na 110 m przez płotki wynikiem 13,0 s.
- 29 czerwca – podczas powrotu na Ziemię lądownika statku kosmicznego Sojuz 11 zginęli trzej radzieccy kosmonauci: Gieorgij Dobrowolski, Wiktor Pacajew i Władisław Wołkow.
- 1 lipca:
- Włochy objęły prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
- weszła w życie 26. poprawka do konstytucji USA, gwarantująca czynne prawo wyborcze 18-latkom.
- 3 lipca – 68 osób zginęło w katastrofie samolotu NAMC YS-11 na japońskiej wyspie Hokkaido.
- 9 lipca – ustanowiono flagę Kataru.
- 11 lipca:
- nacjonalizacja kopalni miedzi w Chile.
- w Stuttgarcie, Niemka Hildegard Falck ustanowiła rekord świata w biegu na 800 m wynikiem 1:58,45 s.
- 13 lipca – w Maroku stracono dziesięciu oficerów wysokiej rangi za udział w nieudanym zamachu stanu.
- 18 lipca – Pelé po raz ostatni wystąpił w reprezentacji Brazylii, w zremisowanym 2:2 towarzyskim meczu z Jugosławią w Rio de Janeiro.
- 23 lipca – William Tolbert Jr. został prezydentem Liberii.
- 25 lipca:
- prezydent Richard Nixon zaprezentował na wyspie Guam swoją doktrynę, w której stwierdził, że USA nie mogą ponosić wyłącznej odpowiedzialności politycznej i finansowej za obronę swych sojuszników.
- 97 osób zginęło w katastrofie samolotu Tu-104 pod Irkuckiem.
- 26 lipca – w kosmos wystartował amerykański statek kosmiczny Apollo 15.
- 30 lipca:
- Apollo 15 wylądował na Księżycu.
- otwarcie w Watykanie przez Pawła VI nowoczesnej Auli Pawła VI.
- w Japonii w wyniku zderzenia Boeinga 727 z samolotem wojskowym zginęły 163 osoby.
- 31 lipca – w Berlinie, Niemka Karin Balzer ustanowiła rekord świata w biegu na 100 m przez płotki wynikiem 12,6 s.
- 1 sierpnia – w Madison Square Garden odbył się Koncert na rzecz Bangladeszu z udziałem m.in. Erica Claptona, Boba Dylana, George’a Harrisona i Ravi Shankara.
- 7 sierpnia:
- zakończyła się załogowa misja księżycowa Apollo 15.
- w katastrofie samolotu Tu-104 w Irkucku zginęło 100 osób.
- 15 sierpnia:
- system waluty złotej: prezydent Richard Nixon zawiesił wymienialność dolara na złoto.
- Bahrajn uzyskał niepodległość.
- Niemka Karin Burneleit ustanowiła rekord świata w biegu na 1500 m wynikiem 4:6,9 s.
- 18 sierpnia – wojna wietnamska: Australia i Nowa Zelandia wycofały wojska z Wietnamu.
- 20 sierpnia – w Sittard, Niemka Ellen Tittel ustanowiła rekord świata w biegu na 1 milę wynikiem 4:35,3 s.
- 25 sierpnia – władze radzieckie podjęły decyzję o likwidacji Cmentarza Orląt Lwowskich.
- 26 sierpnia – miało miejsce pierwsze wejście na szczyt Kunyang Chhish w Karakorum – dokonała tego wyprawa pod kierownictwem Andrzeja Zawady.
- 2 września – wystrzelono sondę księżycową Łuna 18.
- 3 września:
- Katar uzyskał niepodległość.
- cztery mocarstwa podpisały traktat ws. Berlina Zachodniego.
- 4 września – 111 osób zginęło w katastrofie Boeinga 727 pod Juneau (Alaska).
- 9 września – ukazał się album Imagine Johna Lennona.
- 11 września:
- sonda Łuna 18 rozbiła się na Księżycu.
- Bahrajn i Katar zostały przyjęte do Ligi Państw Arabskich.
- 21 września:
- Bahrajn, Bhutan i Katar zostały członkami ONZ.
- utworzono najstarszy estoński Park Narodowy Vilsandi.
- 28 września:
- wystrzelono sondę księżycową Łuna 19.
- komunistyczne władze Węgier zgodziły się na wyjazd z kraju prymasa Józsefa Mindszenty'ego, przebywającego od 1956 roku w ambasadzie amerykańskiej.
- 29 września – Oman przystąpił do Ligi Państw Arabskich.
- 1 października – otwarto Walt Disney World na Florydzie.
- 2 października – 63 osoby zginęły w katastrofie brytyjskiego samolotu Vickers Vanguard pod belgijskim Aarsele.
- 7 października – Oman został członkiem ONZ.
- 11 października – spłonęła w atmosferze orbitalna stacja kosmiczna Salut 1.
- 12 października – na Broadwayu odbyła się premiera rock opery Jesus Christ Superstar.
- 12 października-16 października – obchody 2500-lecia Cesarstwa Perskiego, które były jednym z największych w historii zgromadzeń koronowanych głów i przywódców z całego świata. Polskę reprezentował wiceprzewodniczący Rady Państwa PRL prof. Mieczysław Klimaszewski.
- 15 października – w Jugosławii rozpoczęto produkcję samochodu Zastava 101.
- 17 października – Maksymilian Maria Kolbe został beatyfikowany przez papieża Pawła VI.
- 19 października – otwarto metro w Monachium.
- 22 października – Holandia: powstała Partia Socjalistyczna.
- 24 października – szwajcarski kierowca F1 Jo Siffert, z brytyjskiego zespołu BRM, zginął w wypadku podczas wyścigu na brytyjskim torze Brands Hatch.
- 25 października:
- uchwalono rezolucję nr 2758, na mocy której ChRL uzyskała wszystkie chińskie prawa w ONZ. Republika Chińska (Tajwan) została usunięta z organizacji.
- zainaugurował działalność Uniwersytet w Kassel.
- 27 października – Demokratyczna Republika Konga zmieniła nazwę na Zair.
- 8 listopada – wydany został czwarty album zespołu rockowego Led Zeppelin, na którym znajduje ballada Stairway to Heaven.
- 10 listopada:
- Czerwoni Khmerzy przeprowadzili atak na stolicę Kambodży – Phnom Penh.
- Filipiny: w katastrofie samolotu Vickers Viscount indonezyjskich Merpati Nusantara Airlines zginęło 69 osób.
- Lucia Tavares Petterle z Brazylii zdobyła w Londynie tytuł Miss World 1971.
- 13 listopada – premiera filmu Pojedynek na szosie w reżyserii Stevena Spielberga.
- 14 listopada – NASA: sonda Mariner 9 osiągnęła orbitę Marsa, stając się pierwszym wysłanym z Ziemi sztucznym satelitą innej planety.
- 15 listopada:
- przedsiębiorstwo Intel wprowadziło na rynek pierwszy na świecie mikroprocesor Intel 4004.
- powstała międzynarodowa organizacja łączności satelitarnej Intersputnik.
- 17 listopada – w Hamburgu RFN zremisowała bezbramkowo z Polską, w meczu eliminacyjnym do Mistrzostw Europy.
- 22 listopada – wojna o niepodległość Bangladeszu: rozpoczęła interwencja zbrojna armii indyjskiej.
- 23 listopada – Chiny zostały stałym członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ.
- 24 listopada – osobnik znany jako D.B. Cooper porwał Boeinga 727 z 42 osobami na pokładzie, lecącego z Portland do Seattle. Po otrzymaniu 200 tys. dolarów okupu zwolnił zakładników, a następnie wyskoczył ze spadochronem nad górskim terenem stanu Waszyngton.
- 27 listopada – lądownik radzieckiej sondy Mars 2 jako pierwszy ziemski aparat dotknął powierzchni Marsa. Z powodu twardego lądowania uległ uszkodzeniu i nie przekazał żadnych danych.
- 29 listopada – w Herten został porwany Theo Albrecht, współwłaściciel niemieckiej sieci supermarketów Aldi. Po wpłaceniu 7 mln marek okupu zwolniono go 17 dni później.
- 1 grudnia – katastrofa samolotu An-24 pod Saratowem w ZSRR. Zginęło 57 osób.
- 2 grudnia:
- Program Mars: radziecka sonda Mars 3 jako pierwsza wylądowała miękko na Marsie.
- utworzono federację Zjednoczonych Emiratów Arabskich.
- 3 grudnia – wybuchła wojna indyjsko-pakistańska.
- 4 grudnia:
- armia indyjska wkroczyła na teren Bengalu Wschodniego, przyczyniając się do późniejszego oderwania się Bangladeszu od Pakistanu.
- w Belfaście 15 osób zginęło, a 17 zostało rannych w wyniku eksplozji bomby podłożonej w pubie przez protestanckie Ochotnicze Siły Ulsteru.
- 6 grudnia – Indie uznały niepodległość Bangladeszu.
- 8 grudnia – premiera filmu Mania wielkości.
- 9 grudnia – Zjednoczone Emiraty Arabskie zostały członkiem ONZ.
- 14 grudnia – amerykański satelita OSO 7 wykonał pierwszą bezpośrednią obserwację koronalnego wyrzutu masy na Słońcu.
- 16 grudnia:
- Bangladesz stał się niepodległym państwem.
- Chalifa ibn Salman Al Chalifa został pierwszym premierem Bahrajnu.
- 17 grudnia – odbyła się premiera filmu Diamenty są wieczne.
- 19 grudnia – premiera filmu Mechaniczna pomarańcza według powieści Anthony’ego Burgessa.
- 20 grudnia:
- powstała organizacja Lekarze bez Granic.
- Zulfikar Ali Bhutto został prezydentem Pakistanu.
- 21 grudnia – Rada Bezpieczeństwa ONZ wybrała Kurta Waldheima na następcę U Thanta na stanowisku Sekretarza Generalnego ONZ.
- 22 grudnia – Dakka została ogłoszona stolicą Bangladeszu.
- 24 grudnia – w katastrofie samolotu Lockheed Electra w środkowym Peru zginęło 91 osób. Katastrofę cudem przeżyła 17-letnia Juliane Köpcke, która po 9-dniowej wędrówce przez dżunglę odnalazła pomoc.
- 25 grudnia – 163 osoby zginęły w pożarze hotelu Taeyokale w Seulu.
- 29 grudnia – Giovanni Leone został prezydentem Włoch.
Urodzili się[edytuj]
- 5 stycznia
- Heinz Kuttin, austriacki skoczek narciarski, trener polskich skoczków w latach 2004–2006
- Maciej Zieliński, polski koszykarz
- 6 stycznia – Andrzej Piaseczny Piasek, polski piosenkarz
- 11 stycznia – Mary J. Blige, amerykańska piosenkarka
- 14 stycznia – Antonios Nikopolidis, grecki piłkarz
- 17 stycznia – Jan Filip Libicki, polski polityk
- 18 stycznia
- Jonathan Davis, wokalista amerykańskiego zespołu KoЯn
- Pep Guardiola, hiszpański piłkarz i trener piłkarski
- 19 stycznia – Rachel Luttrell, kanadyjska aktorka
- 21 stycznia – Uni Arge, farerski piłkarz, muzyk i dziennikarz
- 28 stycznia – Mario Biondi, włoski wokalista i kompozytor jazzowy
- 31 stycznia – Patricia Velasquez, wenezuelska aktorka, modelka
- 4 lutego – Arkadiusz Mularczyk, polski polityk
- 7 lutego – Marek Koźmiński, polski piłkarz
- 15 lutego – Paweł Sibik, polski piłkarz
- 18 lutego – Dominika Ostałowska, polska aktorka
- 27 lutego – Roman Giertych, polski polityk
- 1 marca – Dorota Naruszewicz, polska aktorka
- 6 marca – Beata Gosiewska, polski polityk
- 7 marca – Aleksja González-Barros y González, hiszpańska kandydatka na ołtarze
- 10 marca – Dariusz Kaczanowski, polski polityk
- 16 marca – Camilla Johansson, szwedzka curlerka
- 20 marca – Agnieszka Krukówna, polska aktorka
- 22 marca
- Guillermo Díaz, amerykański aktor
- Steven Hewitt, brytyjski kompozytor
- Renée Sonnenberg, kanadyjska curlerka
- 23 marca – Leszek Możdżer, polski muzyk, pianista
- 27 marca – Małgorzata Adamczak, polska polityk
- 31 marca – Ewan McGregor, brytyjski aktor
- 5 kwietnia – Simona Cavallari, włoska aktorka
- 11 kwietnia
- Oliver Riedel, muzyk niemiecki, basista zespołu Rammstein
- Tomasz Gollob, polski żużlowiec
- 12 kwietnia – Shannen Doherty, amerykańska aktorka
- 14 kwietnia
- Ulrich Kapp, niemiecki curler
- Mariusz Sebastian Witczak, polski polityk
- 18 kwietnia – David Tennant, brytyjski aktor
- 24 kwietnia – Grażyna Kania, polska i niemiecka reżyserka teatralna
- 27 kwietnia – Małgorzata Kożuchowska, polska aktorka
- 28 kwietnia – Bridget Moynahan, amerykańska aktorka
- 1 maja – Eva Lund, szwedzka curlerka, złota medalistka ZIO 2006
- 4 maja – Maciej Orzechowski, polski polityk
- 9 maja – Stanisław Pięta, polski polityk
- 10 maja – Tomasz Wałdoch, polski piłkarz
- 11 maja – Marek Więckowski, polski geograf, naukowiec, fotograf
- 12 maja – Jamie Luner, amerykańska aktorka
- 14 maja
- Sofia Coppola, amerykańska aktorka, scenarzystka i reżyserka filmowa
- Krzysztof Kwiatkowski, polski polityk
- 15 maja – Jarosław Jagiełło, polski polityk
- 21 maja – Sławomir Izdebski, polski polityk
- 27 maja – Lisa „Left Eye” Lopes, amerykańska raperka, członkini grupy TLC (zm. 2002)
- 29 maja
- Craig McCracken, amerykański twórca kreskówek
- Marcin Pałasz, polski pisarz
- 1 czerwca – Mario Cimarro, kubańsko-meksykański aktor telewizyjny i filmowy
- 4 czerwca – Noah Wyle, aktor amerykański
- 11 czerwca
- Marek Kolbowicz, polski wioślarz, mistrz olimpijski
- Warwick Smith, szkocki curler
- 16 czerwca – Tupac Shakur, raper amerykański (zm. 1996)
- 18 czerwca – Nigel Owens, walijski sędzia rugby union
- 19 czerwca – Małgorzata Lewińska, polska aktorka
- 21 czerwca
- Cori Morris, kanadyjska curlerka
- Tomasz Karolak, polski aktor
- Anette Olzon, szwedzka wokalistka, do 2012 w zespole Nightwish
- 24 czerwca – Anna Samusionek, polska aktorka
- 28 czerwca
- Elon Musk, południowoafrykański przedsiębiorca
- Fabien Barthez, francuski piłkarz
- 1 lipca
- Julianne Nicholson, amerykańska aktorka
- Joanna Słowińska, polska wokalistka i skrzypaczka
- 11 lipca – Piotr Kraśko, polski prezenter i dziennikarz
- 12 lipca – Piotr Marzec polski raper, producent muzyczny i przedsiębiorca
- 14 lipca – Howard Webb, brytyjski sędzia piłkarski
- 19 lipca – Witalij Kłyczko (ukr. Віталій Володимирович Кличко), ukraiński bokser i polityk
- 20 lipca – Grzegorz Borek p.s. Bolec, polski raper, aktor naturszczyk (zm. 2009)
- 24 lipca – John Partridge, brytyjski aktor
- 27 lipca – Marek Michalak, polski pedagog, działacz społeczny, Kanclerz Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu
- 11 sierpnia – Jacek Kopczyński, polski aktor
- 12 sierpnia – Pete Sampras, amerykański tenisista
- 13 sierpnia – Katarzyna Herman, polska aktorka
- 21 sierpnia
- Elisabeth de Brito, szwedzka curlerka
- Liam Howlett, brytyjski muzyk zespołu The Prodigy
- Bartosz Żurawiecki, polski krytyk filmowy, pisarz
- 23 sierpnia
- Małgorzata Seweryn, polska plastyczka, twórczyni ponad 250 ekslibrisów i ponad 250 obrazów oraz grafik, wystawiała na ponad 100 wystawach w kraju i za granicami
- Piotr Stelmach, polski dziennikarz muzyczny i prezenter radiowy[1]
- 30 sierpnia – Katarzyna Nosowska, polska piosenkarka, członkini zespołu Hey
- 6 września – Dolores O’Riordan, wokalistka grupy The Cranberries
- 9 września – Henry Thomas, amerykański aktor
- 11 września – Alessandra Rosaldo, meksykańska aktorka i piosenkarka
- 13 września – Goran Ivanišević, chorwacki tenisista
- 17 września – Waldemar Andzel, polski polityk
- 18 września – Lance Armstrong, amerykański kolarz szosowy
- 20 września
- Elmar Brandt, niemiecki artysta, imitator głosu
- Henrik Larsson, szwedzki piłkarz
- 27 września – Agata Kulesza, polska aktorka
- 29 września – Mackenzie Crook, brytyjski aktor filmowy
- 19 października
- Luzia Ebnöther, szwajcarska curlerka
- Hansjörg Jäkle, niemiecki skoczek narciarski, mistrz olimpijski
- 20 października – Snoop Dogg, amerykański raper, aktor, producent muzyczny
- 21 października
- Nick Oliveri, amerykański gitarzysta zespołów: Kyuss i Queens Of The Stone Age
- Paul Telfer, szkocki piłkarz, reprezentant Szkocji
- Thomas Ulsrud, norweski curler
- 23 października – Andrzej Nowakowski, polski polityk
- 29 października:
- Klara Badano, włoska błogosławiona katolicka (zm. 1990)
- Winona Ryder, amerykańska aktorka filmowa
- 8 listopada – Tech N9ne, amerykański raper
- 18 listopada – Mieczysław Agafon, polski piłkarz
- 22 listopada
- Allan Mørkøre, farerski piłkarz
- Michał Wójcik, polski artysta kabaretowy
- 25 listopada – Christina Applegate, amerykańska aktorka
- 7 grudnia – Agnieszka Michalska, polska aktorka
- 15 grudnia – Edyta Olszówka, polska aktorka
- 16 grudnia – Paul van Dyk (Matthias Paul), niemiecki DJ i producent muzyczny
- 24 grudnia – Ricky Martin, latynoski piosenkarz pochodzenia portorykańskiego
- 26 grudnia – Jared Leto, amerykański aktor, wokalista zespołu 30 Seconds to Mars
- 26 grudnia – Tatiana Sorokko, rosyjsko-amerykańska modelka, kolekcjonerka haute couture i dziennikarka.
- 27 grudnia – Artur Andrus, polski dziennikarz, piosenkarz, artysta kabaretowy
- 28 grudnia – Roberto Cecon, włoski skoczek narciarski
- 30 grudnia – Bartosz Arłukowicz, polski polityk
- Andrzej Miszkurka – polski redaktor, wydawca, publicysta
Zmarli[edytuj]
- 10 stycznia – Coco Chanel, francuska dyktatorka mody (ur. 1883)
- 16 stycznia:
- Bunny Abbott, nowozelandzki rugbysta (ur. 1882)
- Philippe Thys, belgijski kolarz szosowy (ur. 1890)
- 30 stycznia – Józef Gąsienica Wawrytko, przewodnik tatrzański i ratownik górski (ur. 1889)
- 10 lutego – Larry Burrows, brytyjski fotoreporter (ur. 1926)
- 8 marca – Harold Lloyd, amerykański aktor komediowy (ur. 1893)
- 14 marca – Marian Iwańciów, polski malarz i grafik (ur. 1906)
- 16 marca – Bebe Daniels, amerykańska aktorka (ur. 1901)
- 17 marca – Cyryl, prawosławny patriarcha Bułgarii (ur. 1901)
- 6 kwietnia – Igor Strawinski, rosyjski kompozytor, pianista, dyrygent (ur. 1882)
- 16 kwietnia – Feliks Chmurkowski, polski aktor, reżyser teatralny, prezes ZASP (ur. 1896)
- 11 maja – Rafał Wojaczek, polski poeta, zginął śmiercią samobójczą (ur. 1945)
- 19 maja – Czesław Janczarski, polski pisarz i poeta (ur. 1911)
- 29 maja – André Lesauvage, francuski żeglarz, medalista olimpijski (ur. 1890)
- 31 maja – Axel Rydin, szwedzki żeglarz, medalista olimpijski (ur. 1887)
- 26 czerwca – Halvor Birkeland, norweski żeglarz, medalista olimpijski (ur. 1894)
- 29 czerwca:
- Gieorgij Dobrowolski, kosmonauta radziecki (ur. 1928)
- Wiktor Pacajew, radziecki kosmonauta (ur. 1933)
- Władisław Wołkow, radziecki kosmonauta (ur. 1935)
- 1 lipca – William Lawrence Bragg, australijski fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1890)
- 2 lipca – Zofia Kernowa (Zofia Zawiszanka), polska prozaiczka i publicystka, działaczka niepodległościowa (ur. 1889)
- 3 lipca – Jim Morrison, amerykański wokalista, lider zespołu The Doors, (ur. 1943)
- 6 lipca – Louis Armstrong, amerykański trębacz i wokalista jazzowy (ur. 1901)
- 7 lipca – Ub Iwerks, amerykański rysownik, twórca Myszki Miki (ur. 1901)
- 21 lipca – Yrjö Väisälä, fiński geodeta i astronom (ur. 1891)
- 7 sierpnia – Izaak Meir Lewin (hebr.: יצחק-מאיר לוין), polski i izraelski rabin, działacz społeczny i polityk (ur. 1893)
- 10 sierpnia – Fernand Cournollet, francuski curler (ur. 1882)
- 16 sierpnia – Paul Lukas, amerykański aktor pochodzenia węgierskiego (ur. 1891)
- 25 sierpnia – Thorleif Christoffersen, norweski żeglarz, medalista olimpijski (ur. 1900)
- 11 września – Nikita Chruszczow, radziecki przywódca państwowy (ur. 1894)
- 19 sierpnia – Wilhelm Scheider, polski koordynator Świadków Jehowy (ur. 1898)
- 2 września – Henrik Robert, norweski żeglarz, medalista olimpijski (ur. 1887)
- 20 września – Jorgos Seferis, grecki poeta, noblista (ur. 1900)
- 29 września – Shtjefën Kurti, albański duchowny katolicki, męczennik, błogosławiony (ur. 1898)
- 1 listopada – Jadwiga Smosarska, polska aktorka (ur. 1898)
- 3 listopada:
- Manuel Lozano Garrido, hiszpański dziennikarz, błogosławiony katolicki (ur. 1920)
- Janina Porazińska, polska pisarka (ur. 1888)
- 7 listopada – Zdzisław Kieturakis, polski chirurg, nauczyciel akademicki (ur. 1904)
- 26 listopada – Jakub Alberione, ksiądz, założyciel Towarzystwa św. Pawła, błogosławiony Kościoła katolickiego (ur. 1884)
- 27 listopada – Paweł Bajeński, polski przywódca Zjednoczenia Kościołów Chrystusowych (ur. 1908)
- 29 listopada – Petrus Wernink, holenderski żeglarz, medalista olimpijski (ur. 1895)
- 2 grudnia – Maciej Kazimierz Święcicki, profesor prawa pracy (ur. 1913)
- 9 grudnia – Ralph Bunche, amerykański politolog, dyplomata, laureat Nagrody Nobla (ur. 1904)
- 27 grudnia – Ernst Kozub, niemiecki śpiewak, tenor (ur. 1924)
- 30 grudnia – Zbigniew Burzyński, polski pilot i konstruktor balonów, dwukrotny zdobywca pucharu Gordona Bennetta (ur. 1902)
Nagrody Nobla[edytuj]
- z fizyki – Dennis Gabor
- z chemii – Gerhard Herzberg
- z medycyny – Earl Sutherland
- z literatury – Pablo Neruda
- nagroda pokojowa – Willy Brandt
- z ekonomii – Simon Kuznets
Fikcja[edytuj]
- Tommy Vercetti trafia do więzienia na 15 lat.
Zdarzenia astronomiczne[edytuj]
- 9 lutego – zaćmienie Księżyca
- 6 sierpnia – całkowite zaćmienie Księżyca, jedno z najdłuższych w XX wieku, 1 godz. 41 min.
- 10 sierpnia – Wielka opozycja Marsa
- Ogromna burza piaskowa na Marsie.
Święta ruchome[edytuj]
- Tłusty czwartek: 18 lutego
- Ostatki: 23 lutego
- Popielec: 24 lutego
- Niedziela Palmowa: 4 kwietnia
- Wielki Czwartek: 8 kwietnia
- Pamiątka śmierci Jezusa Chrystusa: 9 kwietnia
- Wielki Piątek: 9 kwietnia
- Wielka Sobota: 10 kwietnia
- Wielkanoc: 11 kwietnia
- Poniedziałek Wielkanocny: 12 kwietnia
- Wniebowstąpienie Pańskie: 20 maja
- Zesłanie Ducha Świętego: 30 maja
- Boże Ciało: 10 czerwca
Zobacz też[edytuj]
Przypisy
- ↑ Wszystkiego najlepszego Panie redaktorze!. Polskie Radio SA, 2011-08-23. [dostęp 2011-08-23].