De geschiedenis van Stavoren is onlosmakelijk verbonden met die van de Zuiderzee, nu het IJsselmeer, dat in 1932 ontstond door een gedeelte van de Zuiderzee af te dammen. Stavoren is een voormalige Hanzestad en behoort tot de Friese Elf Steden. Het heeft 1.000 inwoners.
De Zuiderzeehandel bloeide volop in de 12de en 13de eeuw en Stavoren was ooit het rijkste stadje in Friesland. Vandaar de legende van het Vrouwtje van Stavoren: een rijke koopmansweduwe die altijd over zee uitkeek want ze wilde nog rijker worden. Hoogmoed kwam voor de onvermijdelijke val. Ze is vereeuwigd in een standbeeld.
In Hotel de Vrouwe van Stavoren kunt u dineren maar ook overnachten in een omgebouwd wijnvat. Het hotel ligt aan de oude haven waar u de boten af en aan ziet varen.
Treinen vertrekken eenmaal per uur uit Leeuwarden. Neem ’s zomers de veerboot van Stavoren naar Enkhuizen; de vaartijd is 90 minuten.