Gvajana
Kooperativna Republika Gvajana
Co-operative Republic of Guyana |
||||||
---|---|---|---|---|---|---|
|
||||||
Geslo: One People, One Nation, One Destiny (engleski, "Jedan narod, jedna nacija, jedna sudbina") |
||||||
Državna himna: "Dear Land of Guyana, of Rivers and Plains" | ||||||
Glavni grad | Georgetown | |||||
Službeni jezici | engleski | |||||
Vođe | ||||||
- | Predsednik | David Granger | ||||
Uspostava | Od Ujedinjenog Kraljevstva 26. svibnja 1966 |
|||||
Površina | ||||||
- | Ukupno | 214.970 km2 (81.) | ||||
- | Voda (%) | 8,4 | ||||
Stanovništvo | ||||||
- | Popis iz 2002 | 697.181 (156.) | ||||
Valuta | gvajanski dolar | |||||
Vremenska zona | -4 | |||||
Pozivni broj | 592 | |||||
Web domena | .gy | |||||
1 izvan upotrebe |
Gvajana je država u Južnoj Americi, smeštena na severu kontinenta na obali Atlantskog okeana. Na zapadu graniči s Venezuelom, na jugu s Brazilom te na istoku sa Surinamom.
Sadržaj/Садржај
Zemljopis[uredi - уреди | uredi izvor]
Gvajana se sastoji od tri zemljopisne regije: uske i plodne obalne nizine u kojoj živi većina stanovništva; pojasa belog peščanog tla koji je u unutrašnjosti pokriven džunglom i sadrži glavninu rudnih bogatstava zemlje te brdovite unutrašnjosti koja se izdiže prema brazilskoj granici, a u njoj se nalazi i najviši vrh zemlje, Roraima (2835 m) na tromeđi Gvajane, Brazila i Venezuele. Najveće reke su Essequibo, Demerara, Berbice i Corentyne na granici sa Surinamom. Na ušću Essequiba nalazi se nekoliko većih ostrva. Klima je tropska, uglavnom vruća i vlažna, a uz obalu je ublažavaju severoistočni pasati. Kišna su razdoblja od maja do sredine avgusta i od sredine novembra do sredine januara.
Istorija[uredi - уреди | uredi izvor]
U vreme dolaska prvih Evropljana na područje Gvajane oko godine 1500. ovde su živela indijanska plemena Arawak i Carib. Holanđani su prvi osnovali veća naselja početkom 17. veka i to tri odvojene kolonije, Essequibo (1616.), Berbice (1627.) i Demerara (1752.), a krajem 18. veka područjem je zavladala Velika Britanija (Holanđani su formalno prepustili kolonije 1814.) Godine 1831. sve su tri ujedinjene u Britansku Gvajanu.
Ukidanje ropstva 1834. dovelo je do naseljavanja crnaca u urbanim područjima i dolaska najamnih radnika iz Indije, Kine i Portugalijaa za rad na plantažama šećerne trske. Etničko-kulturna podela među skupima zadržala se do danas i u gvajanskoj je istoriji ponekad bila izvorom političkih razmirica. Zemlja je postala nezavisnom 1966. zadržavši članstvo u Commonwealthu, a 1970. je u sklopu zaokreta prema socijalističkom uređenju privrede službeno proglašena Kooperativnom Republikom.
Stanovništvo[uredi - уреди | uredi izvor]
Tri su najveće grupe stanovništva: Indijci (50%) koji uglavnom žive na selu, Afrikanci (oko 40%), stanovnici gradova, i Američki Indijanci (4 – 7%). Verske podele uglavnom se podudaraju s etničkim tako da su stanovnici indijskog porekla uglavnom hinduisti, a ima i nešto muslimana, dok crni Afrikanci većim delom pripadaju hrišćanstvu, najviše anglikanstvu.
Gradovi[uredi - уреди | uredi izvor]
Veći gradovi: Popis gradova u Gvajani
Privreda[uredi - уреди | uredi izvor]
Najvažnije privredne aktivnosti su dobijanje šećera iz šećerne trske, rudarstvo (vadi se boksit i zlato) te šumarstvo. Mnoga velika preduzeća su u stranom vlasništvu. Privredni rast zavisan je o cenama nekoliko ključnih izvoznih proizvoda na svetskom tržištu.
BDP je za 2004. procenjen na 3.800 USD po stanovniku, mereno po PPP-u.
|