2. 1.
Izvor: Wikipedia
2. januar/siječanj (2. 1) je 2. dan u godini po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 363 dana (364 u prijestupnoj godini).
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Sadržaj/Садржај
Događaji[uredi - уреди]
- 366. — Alamani prelaze zaleđenu Rajnu u velikim količinama, vršeći invaziju Rimskog carstva.
- 533. — Merkurije postaje papa Jovan II, prvi papa koji usvaja novo ime pri uzdizanju.
- 1492. — Rekonkvista: Granada, poslednje mavarsko uporište u Španiji, se predaje pred kraljem Ferdinandom Aragonskim.
- 1757. — Ujedinjeno Kraljevstvo zauzima Kalkutu u Indiji.
- 1788. — Džordžija postaje četvrta država da ratifikuje Ustav Sjedinjenih Država.
- 1793. — Rusija i Pruska dele među sobom Poljsku.
- 1799. — Trupe francuskog generala Napoleona Bonaparte ušle u Siriju.
- 1815. — Lord Bajron se oženio Anom Izabelom Milbank u Sihamu.
- 1818. — Osnovana britanska Institucija civilnih inžinjera.
- 1839. — Luj Dager, francuski pronalazač i začetnik fotografije0, snimio prvu fotografiju Meseca.
- 1859. — Erastus Bidl izdaje knjigu The Dime Book of Practical Etiquette.
- 1860. — Objavljeno otkriće planete Vulkan na sastanku Akademije nauka z Parizu.
- 1870. — Počinje pravljenje Bruklinskog mosta.
- 1871. — Amadeus I postaje kralj Španije.
- 1872. — Brigam Jong uhapšen zbog bigamije (25 žena).
- 1882. — Džon D. Rokfeler ujedinjuje svoje naftne firme u Standard Oil fondaciju.
- 1890. — Alis Senger postaje prva žena u osoblju Bele Kuće.
- 1900. — Džon Hej objavljuje Politiku otvorenih vrata da promoviše trgovinu sa Kinom.
- 1900. — Otvara se Čikago kanal.
- 1905. — Rusko-japanski rat: Rusija prinuđena da Japanu preda lučki grad Port Artur. Japanci su zarobili rusku flotu u luci tako što su potopili trgovačke brodove i zatvorili ulaz u luku.
- 1915. — Okončana petodnevna bitka kod Sarikamisa u Prvom svetskom ratu, tokom koje je ruska vojska nanela težak poraz vojsci Ahmet Paše. Turci su izgubili 77.000 od 95.000 vojnika.
- 1917. — Kraljevska banka Kanade preuzima Banku Kvebeka.
- 1921. — Prvi religiozni radio prenos (KDKA AM u Pitsburgu, Pensilvanija).
- 1921. — Otvara se DeJong muzej u Golden Gejt parku u San Francisku.
- 1923. — Ministar unutrašnjih poslova Sjedinjenih Država Albert Fol daje ostavku zbog Tipot Doum skandala.
- 1929. — Kanada i Sjedinjene Države sklapaju plan da sačuvaju Nijagarine vodopade.
- 1935. — Bruno Hauptman odlazi na suđenje zbog ubistva Čarlsa Lindberga mlađeg, sina avijatičara Čarlsa Lindberga.
- 1941. —.
- Drugi svetski rat: Nemačko bombardovanje znatno oštetilo Landaf katedralu, sagrađenu 1290. na obali reke Taf u Kardifu, Vels.
- Američka vlada objavila Liberty ship, program sa ciljem da se napravi 200 tovarnih brodova. Do kraja rata, biće sagrađeno preko 2.700 brodova.
- 1942. —.
- Drugi svetski rat: Japanske snage zauzimaju Manilu.
- Amerika mornarica otvara bazu za dirižable u Lejkherstu, Nju Džerzi.
- 1943. — Odstupajući pred sovjetskom Crvenom armijom, Nemci u Drugom svetskom ratu počeli povlačenje s Kavkaza.
- 1946. — U nemogućnosti da nastavi svoju vladu nad Albanijom posle Drugog svetskog rata, Kralj Zog je abdicirao, ali je zadržavo svoje pravo na tron.
- 1949. — Luis Munjos Marin postao prvi demokratski izabran Guverner Portorika.
- 1955. — U Panami ubijen predsednik, pukovnik Hose Antonio Remon. Nasledio ga prvi potpredsednik Hose Ramon Gisado, koji je bio na vlasti manje od dve sedmice. Oboren je pod optužbom da je učestvovao u zaveri u kojoj je ubijen predsednik Remon.
- 1957. — San Francisko i Los Anđeles berze se spajaju.
- 1959. —.
- CBS Radio ukida 4 sapunice: Backstage Wife Our Gal Sunday, Road of Life i This is Nora Drake.
- lansiran prvi vasionski brod ka Mesecu, sovjetska „Luna I“ bez ljudske posade.
- 1967. — Dr. Kristijan Barnard izvodi drugu uspešnu transplantaciju srca.
- 1971. — Na fudbalskom stadionu „Ajbroks park“ u Glazgovu poginulo 66 navijača kada se, tokom utakmice Seltika i Rendžersa, srušio deo tribine.
- 1974. — Ričard Nikson potpisuje akt po kome se smanjuje maksimalna brzina u SAD-u na 55 milja na čas kako bi se sačuvao benzin tokom OPEC embarga.
- 1979. — Sid Višes odlazi na suđenje za ubistvo Nensi Spandžen.
- 1980. — u Velikoj Britaniji počeo štrajk radnika u čeličanama, prvi od 1926. Štrajk je prekinut 2. 4.a.
- 1981. — Piter Satklif, jorkširski trbosek, uhapšen.
- 1983. — Mjuzikl Eni se izvodi poslednji put posle 2.377 predstava na Brodveju.
- 1991. — Šeron Prat Dikson se zaklinje kao major Vašington DC-a, postajući prvi Afrička američka žena da vodi grad te veličine i važnosti.
- 1992. —.
- Predsednici Srbije i Hrvatske, Slobodan Milošević i Franjo Tuđman, prihvatili su Sporazum o planu mirovnih operacija u Jugoslaviji, Vensov plan, kojim je prediviđena demilitarizacija zona u Hrvatskoj zahvaćenih ratom, povlačenje Jugoslovenske narodne armije iz tih oblasti i stavljanje tih zona pod zaštitu UN; vojni komandanti u Hrvatskoj prihvatili su prekid vatre radi raspoređivanja 10.000 pripadnika mirovnih snaga UN.
- Paragvaj postaje članica Konvencije u Bernu, ugovoru o autorskim pravima.
- 1994. — Više od 70 ljudi poginulo i najmanje 670 ranjeno, tokom dvodnevnih borbi sukobljenih islamskih frakcija u glavnom gradu Avganistana Kabulu.
- 1998. —.
- Vlasti Nigera uhapsile bivšeg premijera Hamu Amadua, pod optužbom da je učestvovao u zaveri u kojoj je ubijen šef države Ibrahim Bare Mainasara.
- Rusija počinje sa cirkulacijom novih rublji kako bi se obuzdala inflacija i promovisala samouverenost.
- 1999. — Brutalna snežna oluja zahvata Srednji zapad SAD-a, izazivajući 359mm snega u Milvokiju i 487mm u Čikagu. U Čikagu, temperature dostižu -25 °C, a prijavljeno je 68 smrti.
- 2002. —.
- Levi Mvanavasa postaje treći predsednik Zambije.
- Peronista Eduardo Dualde postao novi predsednik Argentine preuzevši težak zadatak da izvuče zemlju iz najveće ekonomske i finansijske krize u istoriji zemlje. To je bio peti izbor predsednika države u periodu od dve nedelje.
- 2003. — Komitet za zaštitu novinara, objavio da je u prethodnoj godini u svetu ubijeno 19 novinara, što je najmanji broj od 1985. godine, od kada se beleže njihova stradanja.
- 2004. — Stardast letelica uspešno prošla pored komete Wild 2, uzimajući uzorak koji će da se vrati na Zemlju dve godine kasnije.
.
Rođenja[uredi - уреди]
- 1642. — Mehmed IV, otomanski sultan (u. 1693).
- 1727. — Džejms Vulf, britanski general u Francuskom i indijskom ratu (u. 1759).
- 1752. — Philip Morin Freneau, američki književnik (u 1832.).
- 1777. — Kristijan Danijel Rauh, nemački vajar (u. 1857).
- 1816. — Bendžamin Hobson, medicinski misionar u Kini.
- 1822. — Rudolf Klausijus, nemački fizičar, doprineo termodinamici (u. 1888).
- 1836. — Mendele Mojker Sforim, ruski pisac (u. 1917).
- 1837. — Milij Balakirjev, ruski kompozitor, pijanista i dirigent (u. 1910).
- 1859. — Ana Zaher, austrijski hotelijer (u. 1930).
- 1870. — Ernst Barlah, nemački vajar, grafičar i pesnik (u. 1938).
- 1877. — Slava Raškaj, hrvatski slikar (u.1906).
- 1886. — Florens Lorens, kanadska glumica (u. 1938).
- 1896. — Dziga Vertov, ruski režiser (u. 1954).
- 1898. — Ljubinka Bobić, srpska glumica.
- 1904. — Seli Rend, američka igračica (u. 1979).
- 1905. — Majkl Tipet, engleski kompozitor (u. 1998).
- 1912. — Renato Gutozo, italijanski slikar (u. 1987).
- 1913. — Ana Li, engleska glumica (u. 2004).
- 1917. — Vera Zorina, igračica, glumica (u. 2003).
- 1920. — Isak Asimov, američki pisac naučne fantastike (u. 1992).
- 1930. — Julijus LaRosa, pevač.
- 1936. — Rodžer Miler, američki pevač kantri muzike (u. 1992).
- 1938. — Ian Brejdi, britanski serijski ubica.
- 1938. — Hans Herbjornsrud,norveški autor.
- 1939. — Džim Baker, američki televanđelista.
- 1939. — Konstance Vernon, igrač.
- 1942. — Hju Šelton, američki predsednik zajedničkih šefova osoblja.
- 1944. — Princ Norodom Ranarid, kambodžanski političar.
- 1947. — Džek Hana, američki zoolog.
- 1947. — Stjepan Tomaš, hrvatski pisac.
- 1949. — Kristofer Durang, američki pisac predstava.
- 1951. — Milan Šarić, matematičar.
- 1954. — Henri Bonila, američki političar.
- 1954. — Don Silva, pevačica (The Brides of Funkenstein, P-Funk).
- 1955. — Teks Brašir, američki glumac.
- 1959. — Kirti Azad, indijski igrač kriketa.
- 1961. — Gabrijel Karteris, američka glumica.
- 1961. — Tod Hejns, američki filmski režiser.
- 1963. — Dejvid Koun, američki igrač bejzbola.
- 1964. — Pernel Vitaker, američki bokser.
- 1967. — Tia Karere, američka glumica.
- 1968. — Kuba Guding Junior, američki glumac.
- 1969. — Kristi Tarlington, američki model.
- 1969. — Tomi Morison, američki bokser.
- 1972. — Tej Digs, američki glumac.
- 1974. — Triša Helfer, kanadska glumica i model.
- 1975. — Dag Rob, američki pevač (Hubastenk).
- 1976. — Pas Vega, španska glumica.
- 1983. — Kate Bosworth, američka glumica.
.
Smrti[uredi - уреди]
- 1694. — Henri But, engleski političar (r. 1651).
- 1726. — Domeniko Zipoli, italijanski kompozitor (r. 1688).
- 1893. — Džon Obadaja Vestvud, britanski entomolog (r. 1805).
- 1904. — Džejms Longstrit, američki general Konfederacije (r. 1821).
- 1913. — Leon Teserank d Bort, francuski meteorolog (r. 1855).
- 1917. — Edvard Barnet Tejlor, engleski antropolog (r. 1832).
- 1918. — Edmon Rostan, francuski pisac.
- 1924. — Sabin Bering-Gold, engleski kompozitor i romanopisac (r. 1834).
- 1939. — Roman Dmovski, poljski političar (r. 1864).
- 1960. — Fausto Kopi, italijanski biciklista (r. 1919).
- 1963. — Dik Pauel, američki glumac (r. 1904).
- 1963. — Džek Karson, američki glumac (r. 1910).
- 1974. — Teks Riter, američki glumac i pevač (r. 1905).
- 1977. — Erol Garner, američki džez muzičar (r. 1921).
- 1983. — Stjepan Draganić, književnik.
- 1986. — Una Merkel, američka glumica (r. 1903).
- 1986. — Bil Vik, bejzbol menadžer (r. 1914).
- 1993. — Rudi Supek, hrvatski filozof, sociolog i pedagog (r. 1913.).
- 1990. — Alan Hejl Junior, američki glumac (r. 1918).
- 1995. — Mohamed Sijad Bare, bivši predsednik Somalije .
- 1996. — Karl Targovnik, psihijatar i preživeo Holokaust (r. 1915).
- 2000. — Patrik O'Brajan, romanopisac (r. 1914).
- 2000. — Elmo R. Zamvolt Junior, američki admiral (r. 1920).
- 2000. — Net Ederli, američki muzičar i kompozitor (r. 1931).
- 2005. — H. Dejvid Dalkvist, pronalazač posuđa za kuvanje (r. 1918?).
- 2005 - Siril Flečer, britanski komičar (r. 1913).
- 2005 - Frenk Keli Fris, američki umetnil (r. 1922).
- 2005 - Ronald 'Bo' Gin, američki kongresmen iz Džordžije (r. 1934).
- 2005 - Meklin MekKarti, američki genetičar (r. 1911).
- 2005 - Edo Murtić, hrvatski slikar (r. 1921).
.
Praznici i dani sećanja[uredi - уреди]
- Osmi dan i deveta noć od Božića u zapadnom Hrišćanstvu.
- Katolicizam i Anglikanizam — dan svetog Bazila Velikog i Gregorija Nacijancena.
- Škotska — drugi dan Hogomanaj javnog praznika.
.
Vidi takođe: Godišnji kalendar - Dnevni kalendar